Bu değil, bu da değil. Ben farklı bir şey istiyorum .. Bunları herkes yapıyor. Bu sıradan, bu değil, bunlar hiçbir işe yaramaz.. Beni anlamıyorsunuz! Bu değil daha farklı, daha güzel, çağ atlatacak bir şey! İnsanlar mutlu olsun, onu istiyorum .. Bunların hiçbiri değil !!
Tarihi hayal edenler değil, gerçekleştirenler yazar..
31 Ekim Çarşamba : 2012
Özerk olması imkansız post modern sanatı yaratan sanatçının kendisi değil, işbirliği içinde hizmet verdiği kurumsal yapının sosyal kimliğidir . Fuar ya da bienal sanatçısı kendini ve toplumu temsil etmez ; yalnızca müsade edildiği kadarıyla 'eleştiri' oyununa katılır ve inorganik sürece nüfuz eder . Angajmanı , sanatçıyı uluslararası dolaşıma sokan küratörün becerisiyle lütfedilmiştir .. Hep olduğu üzere verilen rolü kabul edenler, gerçeği olmasa da geleceğin yalan tarihini yazanlar olacaktır..
2013 sonbaharında düzenlenecek 13. İstanbul Bienali’nin küratörlüğünü Fulya Erdemci'nin üstlendiği açıklanmıştı . Fulya Erdemci, halen Amsterdam’daki SKOR Sanat ve Kamusal Alan Vakfı’nın direktörlüğünü yürütüyor. İstanbul Bienali Danışma Kurulu, dOCUMENTA (13) Sanat Direktörü Carolyn Christov-Bakargiev, sanatçı Ayşe Erkmen, sanat danışmanı Melih Fereli, San Francisco Sanat Enstitüsü Sergiler ve Kamusal Programlar Yönetmeni ve Sergi Araştırmaları ve Müzecilik Bölümü Başkanı Hou Hanru ve Al-Ma'mal Foundation for Contemporary Art direktörü Jack Persekian’dan oluşuyor.
İKSV tarafından Koç Holding sponsorluğunda 14 Eylül-10 Kasım 2013 tarihleri arasında düzenlenecek olan 13. İstanbul Bienali’nin, küratör Fulya Erdemci tarafından belirlenecek kavramsal çerçevesi 2012 sonbaharında yapılacak bir basın toplantısıyla duyurulacağı açıklanmıştı ; bekliyoruz..
Kasım ayında Contemporary Istanbul'da ve gelecek sonbaharda izleyeceğimiz küresel etkinliklerin arasında ismi anılmaya başlayan 13. Istanbul Bienali'nde görevlilerinin çalıştığı varsayıyoruz.. Muhtemelen küratörler içeride , düzenleyici kurumların ekran yüzleri dışarıda medya kanallarında , gazete sütunlarında sempatik mütahitle aynı sözleri bıkmadan biteviye tekrar ediyorlar ..
Çağdaş Sanat alanında gizli kapılar ardında devam eden seçmelere ve hazırlıklara bakamıyoruz ama eski organizasyonlara baktığımızda bu yıl da dünyadan geniş bir katılımın gerçekleşeceğini söylenebiliriz . 22 Kasım'da Istanbul'da açılacak Contemporary Istanbul'da ve ardından gelecek yıl 13. Bienal ile devam edecek kültür günlerinde moda ve sanatın 365 gün içinde olacağız .. Reklamın jeneriğiyle başladı, onla devam edelim : 'Tüm bunları Istanbul'un tam göb-eğende yaşayacağız ..!!'
http://www.contemporaryistanbul.com/
***
30 Ekim Salı : 2012
Ankara Goethe Enstitüsü'nde açılan 'Komşuluk X.0' sergisi, tam Levinascı anlamda bir sorgulama imkanı yaratıyor . Hoşgörülü izleyiciler felsefeye kapıyı aralayan eserlere seviniyor. Tabi Levinas'ın dediğini yapıp, Filistinliler konusunda söyledikleriyle ters düştüğünü bilerek konuyu derinleştirmek koşuluyla ufuk açıcı bir etkinlik olabilir bu çalışmalar...
Komşum kimdir? 'Komşu' nedir? 21. yüzyılda komşuluk ne anlama gelir?
Bu sorulara Bulgar, Yunan ve Türk sanatçılar, ArtUP! Projesi kapsamında gerçekleşen Komşuluk X.0 sergisinde yer alan işleriyle yanıt arıyorlar..
Küratör Ege Berensel , Sanatçılar Zeyno Pekünlü, Borjana Ventzislavova, George Drivas, Genco Gülan, Krassimir Terziev, Anna Lascari, Oktay İnce, Raycho Stanev, Jenny Marketou, Alper Şen, Ivan Moudov, Can Altay ve Personal Cinema kolektifi..
http://www.goethe.de/ins/tr/lp/prj/art/trindex.htm
http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1105799&CategoryID=41
***
27 Ekim Cumartesi : 2012
Medyanın mülkiyetinde olan yalnızca haberin yorumu ve biçimidir; içerik kolektiftir.
'İçerik' oluşturan yalnız 'medya' değildir. Sergilerde sanatçılar, karşılaşmalarda sporcular, çalışmalarında bilim adamları, etkinliklerinde politikacılar, kampanyalarında tacirler hep bir içerik oluştururlar . Haber aktarmak, özü itibariyle başka birinin eylemini ifşa etmektir.. Hem mahiyetin ilk/öncel bedeli, hem de eylemin fikri mülkiyeti, haberi verenin değil, haberi yaratan kaynağın telifindedir.. Eser'den yola çıkarsak, haberin tanımında, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (FSEK) 6. maddesi "işlenmeler" kenar başlığıyla düzenlenmiş ilk fıkrasını dikkate almamız gerekir . Böyle olması halinde gazetelerin kaynak olduğu haberin sanat eserlerinde olduğu gibi korunması gereken yanı biçimi'dir ; içerik'i değildir' diyebiliriz..
Tashih gerektiren bir talep gündem yarattı . Medya pahalı bir sektör . Maliyeti karşılamakta zorlanan holdingler 'Gazetelerin içeriği, yalnızca gazetelere aittir.' kampanyası başlattılar . Peki 'içerik' üreten, yalnızca gazeteler midir? Değildir tabii ; haber haline getirilen içeriği üreten bizzat hayatın ta kendisidir . Eskiden 'muhteviyat denirdi. İhtiva etmek, barındırmak anlamındadır . Sözlükler İçerik' kelimesini, her bir durumun, cismin ya da alanın sınırları arasında bulunan yer, bir şeyin içinde bulunanların bütünü olarak kullanıyor. Gazetelerin haberleştirdiği olayı değil ama haberin biçimini sözcüğü sözcüğüne kaynak belirtmeden almak, sahiplenmek hırsızlıktır ; kabul.. Ama bir habere yorum getirmek, o haberden yola çıkıp konuyu paylaşmak kaçınılmaz sosyal bir olgudur. Ayrıca içerik oluşturan yalnız 'medya' değildir. Sergilerde sanatçılar, karşılaşmalarda sporcular, alanlarında bilim adamları, etkinliklerinde politikacılar, kampanyalarında tacirler hep bir içerik oluşturmaktadırlar. Yazılı basın bir 'haber' oluşturduğunu iddia ettiğinde o, başkasının gerçekleştirdiği bir etkinliği idrak etmiş, sonra ticari bir meta haline getirmek için sermayesini kullanarak ham malzemeyi işlemiş, biçimlendirmiştir. Medyanın mülkiyetinde olan yalnızca biçimdir, içerik değildir. Böyle olunca, neyi, ne kadar engellemek, haberi özüyle, içeriği itibariyle nereye kadar sansürlemek mümkündür? Medyanın zihinsel farklılaşması, gazetelerin ontolojisinin değişimine yol açacaktır. Bu tür yasakların yaşamasına olanak yoktur..
5486 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (FSEK), ilk maddesinde 'Eser' , sahibin özelliklerini taşımalıdır demektedir . 6. maddesi "işlenmeler" kenar başlığıyla düzenlenmiştir. İlk fıkrada, "Diğer bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilip de bu esere nispetle müstakil olmayan ve aşağıda başlıcaları yazılı fikir ve sanat mahsulleri işlenmedir" denilerek işlenme kavramı tanımlanmıştır. Aynı maddenin son fırkasında; "işleyenin hususiyetini taşıyan işlenmeler, bu kanuna göre eser" sayılmıştır. FSEK'nun 34. maddesi eğitim ve öğretim için seçme ve toplama eserlerden alıntı için eserden normal yararlanma ile çelişmemesi, eser ve eser sahibinin adının yazılması gereği hükme bağlanmıştır.(1)
Eser'in biçimsel koruma altında olması, içeriğin farklı kişi ve kurumlar tarafından yorumlanmasının yeni eserler vücuda getirmesi kaçınılmazdır. Bir işlenmenin sahibi, asıl eser sahibinin hakları mahfuz kalmak şartıyla, onu işleyendir denilmektedir .. İlgili kanunun A Tarif, Madde 8'de Gazetelerin içeriği, yalnızca gazetelere aittir kampanyasının 5486 yasa kapsamında değerlendirilmesi için içerik/biçim kavramlarının tartışılması ve haberlerin eser tanımında değerlendirme talebinin yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir.. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin aldığı , Esas: 2000/435, Karar: 2000/2809 sayılı içtihadi bu tür tartışmalar için her iki tarafa da yol gösterici, (ç)alıntının sınırlarını belirleyici önemli bir argüman niteliğindedir .
http://www.istanbul.edu.tr/Bolumler/guzelsanat/fikirkanunu.htm
(1) http://www.turkhukuksitesi.com/serh.php?did=6339
***
26 Ekim Cuma : 2012
Umberto Eco, her yazısında birkaç soru sorar . Okuyanları teşvik eder, yeni sorular oluşturmaya zorlar . Soru soran yaratandır ; anlamak isteyendir , merak edendir . Soru soran ritmi etkiler, tekdüzeyse oyunu bozar .. katılımcıdır ; konuşur ve dinler . Hayata ve yazara katkı sağlar ; konuyu yeniden biçimlendirir, geliştirir, düşünme sürecini derinleştirir . İnatçı okur, yazarını yeniden yaratır .. 'Onun dünyaya bakışını belirleyen en önemli karakteristik özelliği insancıllığıdır' diyor Levent Cantek ..
" Umberto Eco yaşadığımız dönemin en ilgi çekici entelektüellerinden biridir. Son derece zeki, eğlenceli, sadece siyaset felsefesi ve sosyolojiye değil popüler kültüre de vakıf olan başka biri.. Bu denli yoğun ve hızla değişen bir gündemde söz söylemek, sözünü dinletebilmek, etki yaratabilmek hiç kolay değildir. Hem popüler olacaksın hem de derinlikli önerilerde bulunacaksın! Entelektüeller en az onun kadar okumak, yazmak ve eylemek zorundalar artık.. "
http://kitap.radikal.com.tr/Makale/medyanin-palavra--cumleleri-bunlar-251289
***
Şiirin meali, çevirenin vebali olur genellikle.. 'virjülyus’un ölümü' , 20'nci yüzyılın önemli yazarlarından Broch’un gizemli başyapıtı .. İmkansız tercümesiyle bugüne kadar zor bir sınav romanı olarak kaldı.. İmgeler olduğu kadar kavramlarla da zorlanan metin, Ahmet Cemal'in Almanca'dan çevirisiyle artık Türkçe'de..
24 Ekim Çarşamba : 2012
Çevirinin hikayesi kadar, çevirmenin bilinen macerası da sıkıntılı..
Tarihte karşımıza çıkan Publius Vergilius (Virjülyus) Maro , MÖ 70'de doğan ünlü Romalı şairdir. Truva'dan çıkan bir grup savaşçının macerasını anlattığı Roma imparatorluğu'nun destanı olarak kabul edilen 12 ciltlik Latince Aeneis 'i yazmıştır .. Vergilius'un Ölümü ise Broch'un post modern dönem metaforu..
Yıl 1933 ; Rosa Luksemburg'un Berlin'de öldürülmelerinin ardından ırkçı dalga Almanya'yı sarmış, Nazilerin Avrupa'nın üzerinde dolaşan hayaleti, aykırı aydınları Avusturya'ya yollamıştır. Viyana ; Sigmunt Freud, Karl Popper, Gustav Mahler, Wilhelm Rich, Ludwigh Witgenstein, Stefan Zweig, Robert Musil'in uğrağı ya da son durağı Viyana.. 1937'de Broch, bir radyo oyunu olarak tasarladığı “Vergilius'un Ölümü” (Die Heimkehr des Vergil) adlı novelasını tamamlamıştır. 1938'de tutuklandığında aynı novelanın “Ölüm Anlatısı” (Erzaehlung vom Tode) adını uygun gördüğü üçüncü versiyonu üzerinde çalışmaktadır. Broch, ancak Amerika'da sürgündeyken bu novelayı bir romana dönüştürmeye karar verecek ve 1945'te “Vergilius'un Ölümü”nü (Der Tod des Vergil) yazmayı bitirecektir.. Bu yapıt aynı zamanda Broch'un uzun psikanaliz seanslarıyla baş edemediği kişisel ve hayati sorunlarından kurtulmak için tutturduğu bir yol olmuş, kahramanını tasarlarken kendisini de rehabilite etmiştir. Ancak yolun sonu ölüme çıkacaktır. (1) Kitle kültürünün, ünün, şan ve şöhretin, ölümsüzlük arzusunun fetişleştiği zamanların yani yirminci yüzyılın ilk yarısının yazarlarındandır Hermann Broch . Ahmet Cemal'se Türkiye şartlarının çevirmeni . Broch’un 1935'te yazmaya başladığı Vergilius’un Ölümü, Hızlan'ın tabiriyle batı edebiyatında roman düzleminde sanat aracılığıyla insanlara yönetilen en temel ve en acımasız sorgulamaları içeriyor..
Walter Jens'in belirttiği gibi "Vergilius'un Ölümü'nde Broch, tıpkı Proust, Joyce ve Musil gibi, şiirden bilgilendirme amacıyla yararlanmak ve felsefeyi sanat boyutuna yükseltmek tutkusundadır. Bilgiye ulaşmak için çaba harcayan sanatçı; eylemci; öğretici; artık hiçbir görev yüklenemeyen bir çağın başlıca temsilcisi; Vergilius'un arkasında Hermann Broch vardır."
Yanıtını aradığı cevapsız sorulardır . Ölümle sınırlandırılmış varlığın, kendiyle imkansızıyla yüzleşmesi sırasında cevabı açıkta kalan sorular bin yıllara meydan okumaktadır . Bir araç olarak beden ne işe yarar, bir araç olarak zihin ne işe yarar, bilim ne işe yarar, sanat ne işe yarar, kültür ne işe yarar, bir araç olarak devlet ne işe yarar, varlık; tanrı, aşk, erdem ne işe yarar?..(2) Çağımızda modernitenin büyük sorunları vardır : Vergilius’un Ölümü, bu büyük hesaplaşmayı lirik kıvamda tutarak anlatıyor, anıtlaştırıyor ...
Bir başka hesaplaşmaysa kitabın çevirmeniyle okuru arasında ; 'sorun', yıllara meydan okuyor! Broch çevirisinin hangi şartlarda yapıldığını hatırlamak için, İttihat Terakki'nin üç liderinden Cemal Paşa'nın torunu mütercim Ahmet Cemal'in Cumhuriyet Gazetesi'ndeki 2002 tarihli yazısını bir kere daha okuma gereği duyuyoruz..(3)
(1) http://vatankitap.gazetevatan.com/haber/yazarin_ve_kahramaninin_olumu/4/19216
(2) http://kitap.radikal.com.tr/Makale/sanat-felsefe-ve-bilginin-sinirlarinda-251337
(3) http://www.derkenar.com/pano/paranin-romani-ve-gercegi
***
23 Ekim Salı : 2012
Üstünde bulunduğumuz dünyanın yer aldığı Samanyolu sistemi, içinde yer aldığımız Güneş Sistemimiz benzeri 200 milyar yıldız ve oluşumun bulunduğu bir Göksel Ada'dır . Samanyolu gibi kozmosun gözlemlenebilir evreninde milyarlarca gökada bulunduğu bilinmektedir.. 2.2 Milyon ışık yılı uzaklıktaki Andromeda, Samanyolu sistemine en yakın oluşumdur ve iki sistem birbirine yüksek bir hızla yaklaşmaktadırlar..
Canlı Kuvvetlerin Doğru Tahmin Edilmesine Yönelik Düşünceler'den sonra Immanuel Kant'ın ilk oylumlu eseri sayılabilecek Evrensel Doğa Tarihi ve Gökler Kuramı'nı 1755 yılında 30 yaşındayken isimsiz olarak yayımlandı. Newton fiziğinden yola çıkarak, ileride matematik ve teknolojideki gelişmelerle doğrulanacak görüşler ortaya koydu. Gerçi, kitabın yayımcısı Peterson iflas etti, kitaplar depoda haczedildi ve kitap uzun bir süre okuyucusuna ulaşamadı ama aynı görüşlerin benzeri varsayımlar gene aynı tarihlerde Johann Lambert 1761'de 'Evrenin Kuruluşu Üzerine Kozmolojik Mektuplar'da yer aldı. Dünyada felsefeciler, düşünürler ortak bir hafızanın görünmez eliyle aynı zamanda, aynı bilgilere birlikte ulaşıyorlar çoğu zaman . Bu eserlerin öngörüleri, Batı kaynaklı astronomi ve kozmoloji tarihinde belirleyici olmuştur . Doğu'dan intikal eden önceki bilgiyse daha iddialı ve derindir . Milton K. Munitz'in belirttiği gibi, "Bu yapıtın bilim tarihindeki yerinin yanı sıra, Kant'ın zihinsel gelişimindeki yerini görerek bir sonuca varmamız açısından, yapıtın incelenmesi bile bugün için değer taşımaktadır. Kant'ın daha sonraları kuşku ile baktığı konu, yani özellikle spekülatif metafiziğin a priori yöntemleriyle ele alındığı zaman bir bütün olarak evrenin uzay ve dünya yapısı üzerinde yeterli bilgi edinmenin mümkün olup olmadığı konusu, bu eski yapıtta, sorumlu bilimsel araştırmanın varmayı umduğu amaç olmuştur.."
Kant, 1755'deki Evrensel Doğa Tarihi ve Gökler Kuramı'ndaki incelemesinde, 1750’de İngiliz astronom ve matematikçi Thomas Wright'ın geliştirdiği düşünce ve çalışmalarını biraz daha ayrıntılandırdı ; gökadamızın , Güneş Sistemi’mize benzer biçimde, kütleçekim ile bir arada tutulan ve dönen bir yıldız kümesi olduğunu ifade etti. Kant ayrıca o dönemde gözlemlenebilen birkaç bulutumsunun da ayrı gökadalar olabilecekleri varsayımında bulundu. (Bu adın verilme nedeni dürbünle bakıldığında ışık veren gaz bulutu gibi gözükmeleridir.) Samanyolu Gökadası’nın biçimi ve Güneş’in gökada içindeki konumu hakkındaki ilk girişim 1785’te gökyüzünün farklı bölgelerindeki yıldızları özenle sayan Wiliam Herscel'den ’dan geldi. Herschel, Güneş Sistemi’ni merkeze yakın bir yere koyarak gökadanın biçimini gösteren bir diyagram hazırladı .(1) Bu bilgilerin gelişen teleskoplarla tamamlandığını söyleyebiliriz . Ne ki evren sonsuz bir oluşumdur. Geçtiğimiz günlerde uzunluğu 2 milyon ışık yılı olan ve PKS 0637-752 adı verilen kozmik bir oluşum tespit etti bilim adamları . PKS 0637-752'nin bu özelliğiyle Samanyolu Galaksisi’nin tam 20 katı büyüklüğünde olduğu ifade ediliyor.
Evrendeki varlığımızın ve dünyanın boyutlarını düşündüğümüzde bu kadar bilgiyle insanın sınırlarını yeniden gözden geçirmesinin tam da zamanı değil midir?
(1) http://tr.wikipedia.org/wiki/Samanyolu
http://tr.wikipedia.org/wiki/Andromeda_G%C3%B6kadas%C4%B1
***
22 Ekim Pazartesi : 2012
Onlar aksini söylese de biz İlahi olanla, insani olanın aynı olduğu döneme geri dönmek üzerine biraz düşünmelerini öneririz..
Merkez'i olmayan yeryüzünde, tüm türlerle bir arada ve eşit şartlarda yaşaması gereken 'birey' kendine doğa tarafından verilmiş kotaları tüketmiştir . 'Zaruri ihtiyaç' tanımıyla sınırlarından taşmış, tükettiği kaynaklarla haddini aşmıştır . Yoketmek bahasına hayatın benzerini aslıyla değiştirmek, aklı ve bilgisiyle yeni bir dünya oluşturmak isteğindedir . Onu, tabiatın alternatifini yaratan bir üretici güç kılıp , eşitlik idealinin merkezine 'İnsan' idolünü koyduğumuz sürece bu 'adaletsizlik' sürecektir..
Kapitalizm, bugüne kadar dünyanın gördüğü en kötü sistemdir. Ne var ki pratikte alternatifi de yoktur . Onu yıktığını iddia edenler, ideal varlıklarıyla boşlukları doldurmuşlardır . 'Sosyalist' denilen örgütlenmede seçkin azınlığın, üretimin gerçek efendileri, şirketleşen devletin patronları, üretim araçlarının yeni sahipleri olduğu tartışılmaz bir gerçektir . Kapitalizm, üretimi merkezden planlayan bir benzerini yaratarak memnuniyetsizlerin umudunu ele geçirmiştir . Rusya, Çin deneyimleri , endüstrinin tamamlayıcı ögesi modernite sabit kalma koşuluyla kapitalizmin politik bakımdan şüpheli tezahürlerini ve üretim araçlarını ele geçirme temelinde dar uluscu, milliyetçi totaliter ideolojilerin meşruiyetini yaratmıştır . Hegelci anlamıyla tanzim edici idolojiler, ilerleme düsturuna sahiptirler ve nöbet değişimi talebiyle doğa üzerinde insan eliyle gerçekleşecek sömürüye uygun yönetimsel hakları ve ortamları hazırlarlar . Öznel tavrını , somut gerçeklere bağlayan bilimsel sosyalizm, hiçbir döneminde siyasi, ekonomik, idari dönüşüm ya da toplumsal reel organizasyon biçimi olarak kapitalizmden köklü bir kopuş gerçekleştirememiş, farklı hedefler, ayrı edeplerle amaçlar benimseyememiştir . Artı değerle yaşar ; rantiyelerini, kadrolarını besler ; işletme giderlerini, tedarikçilerini, stoklarını, amortisman değerlerini, silah sanayini yeniler. Çünkü sanayileşmenin ürünü marksizm, yıkmak istediği kapitalizm kadar refahçıdır . Monarşik libidonun cevheri yoktur ama serveti ve kaybedecekleri vardır. Dünyada adaletsizliği yaratan esas sorun üretim araçlarının işletmecisinin kimlik bilgileriyle tanımında değil, mülkiyetin karakterinde , üretimi fetişleştirerek sanayileşmeyi kışkırtan, dünyayı bitiren 'tüketim'in toplumsal ideolojisindedir . Çözüm öneren, yaşamın amacını kavramış , kendine yeterli , organik bütünlük içinde rahatsızlık yaratmayan 'gerçek' sistemlerin yaratılamamış olması metabolizmik kerteden öte, insanın bio-politikasına bağlanabilecek zihinsel handikabıdır. Hedonist insan, tüketici varlığıyla doğanın savunma mekanizmalarını tetikliyor, türler arasında yalnızlaşıyor, kozmosun büyük beyninde taacüp ve korku uyandırıyor . Dünyanın konservatif, Kantçı söylemlerden arınmış, kendi yağıyla kavrulmayı talep eden, tüm canlı yaşam formlarına yabancılaşmamızı önleyebilecek ideolojilere ihtiyacı vardır.
Komünizm Fikri kitabı, çağdaş dünyanın popüler felsefecileri postmodern marksist düşünürler Alain Badiou ile Slovaj Zizek'in öncülüğünde 2010 yılında Doğu Berlin sınırları içinde gerçekleştirilen dizi konferansların konuşma metinlerinden oluşmuş . Sunulan bildiriler geçen ay Metis Yayınları tarafından yayımlandı. Almanyadaki toplantıda Türkiye'nin katkılarını Bilgi Üniversitesi'nden Bülent Somay sunmuş. Bundan önce 2009'da Birberc/Londra'da gerçekleştirilen sempozyuma konu olan metinleri de okuduğumuzda ana fikrin , sınır tanımayan kapitalizmin tahakkümüne karşı nasıl insani bir duruş önerisi yaratabiliriz düşüncesi olduğunu görüyoruz . Burada düşünürler aksini söyleseler de Hegel'in 'zorunluluğun gözü kördür' düsturundan ayrılamadıklarını düşünmemiz için nedenler var . Nedir zorunluluk? Tabi ki , 'üretim' paradoksu. 'Dolayısıyla diyalektik kaderciliğin bizatihi kendisi, her olayı ekonomiye tevil/tahvil etme zorunluluğunu mesele edinir . Kullandığı literatürün zeminini kaplayan bizzat kapitalizmin ontolojik mevcudur . Her 'iktisad' çözümlemesinde geçerli MPM formülünün epistomolojik kültü ve tarihten önceki boş alanı sonrasında cürmüyle işgal eden varlığı evrim geçirmiştir. Çıkış kapısının önündeki bariyerin gizemli maddesi, o beğenmediğimiz negatif kahramanın kumaşından dokunmuştur . Biriktirdiği sermayeyi işleten, onun azimli çalışanı , yaratıcı düşünürü olan 'kapitalizm' , sömürünün şahikasına, düzeneğinin mertebesine bileğinin hakkıyla ulaşmıştır. .
Devrimden sonra etkisizleştirilen proleteryayı, iktidarın otoritesi karşısındaki işlevsiz kılan, işçi örgütlerini, sendikaları, sivil toplum kuruluşlarını edilgen konumlarıyla uysal nesnelerin idare ve tanzimine dönüştüren devletçi sosyalist rasyonalizm , kapitalizmin nesneleştirici eğilimlerinin en yüksek ifadesi , kârlılığın temel değer olduğu endüstri toplumunda verimliliğin olabilecek en otoriter saklı tezahürüdür ..
Sovyet şoven devlet sermayesinin üretkenliği, rejimi için üretken olmayan emekçiyi lanetler . Çırak, sanayileşme bilincinin taraflarına Öteki'nin teorisini yaratan ustasından emanet aldığı zan'nını pratiğe geçirirken mezmurlarda öyle demiyor muydu? ; Sosyalizm pragmatiktir ve 'Sovyet iktidari artı elektrik'tir' . Yönetime geçtiklerinde yaptıkları ilk iş 'Toplumun asalak kesimlerini bertaraf etmek amacıyla genel çalışma yükümlülüğünü' bidirgelerinin 4. maddesine alelacele koydular . Öznenin özgürlükler ütopyası ilga edilse de , devletin ilerleme tutkusu vaadedilen cennetin yakınlaştırılmış tezahürüydü . Petrograd İşçi ve Asker Temsilcilerine 17 Kasım 1917'de konuşurken 'Sosyalizm, herşeyin muhasebesini tutmak demektir. Tek tek her demirin her parça kumaşın hesabını tuttuğumuz gün sosyalizme geçtik demektir.' söylemi o güne kadar tepesi üstü durduklarını iddia ettikleri Hegelle durumlarını eşitlemiştir. Sezarın hakkı, ölsek de sezarındır. Sovyet parti önderliği kitabına uygun olarak, doğrudan doğruya yabancılaştırıcı bir iklim üretir. Kapitalizmin fırınında imal edilen tuğlalarla sosyalizmi inşa etmeye çalışan Leninlerin gücünü aldığı Marksist tarih anlayışı, özgürleştirici değil normatif kuramıyla kuşatıcı ve sınırlandırıcıdır ; İngiliz kılıcın yarattığı 'Burjuva sanayi ve ticareti , yeni bir dünyanın maddi koşullarını öyle yaratır' ki ezenin işgalindeki Hindistan barbarlığının çözümlemesi - Irak'ın özgürleştirilme sürecinde tekrar ettiği, edebileceği gibi- Batı uygarlık bilincinin rasyonalitesidir. H.ekonomicusun zehabıdır. Talip de, zayıfdır, matlup da çünkü tehdit algısını yaratan, rekabeti körükleyen oportunizmin antogonizmik çelişkilerden kaynaklanan refleksleri işlevseldir . Mahçupyan'nın bir yazsısnda işaret ettiği gibi "solu besleyen arka planın 'gerçeklik' ile temelde bir sorunu vardı, çünkü sol, gerçekliği çok basite indirgemekte, onu retrospektif olarak, yani geriye doğru kurgulamaktaydı. Oysa hayat her ânında çoklu seçenekler çıkartmakta ve seçilen yollar farklı ve öngörülmeyen değişimlere yol açmaktaydı. Diğer bir deyişle yanlış olan değişimin engellenemezliği değil, değişimin yönünün önceden saptanabilirliğiydi"
Geçmişle, geleceğin temel çelişkileri aynıdır ; ne ki adına 'yeryüzü' denilen mülk üstündeki temellük/sahiplenme, sahiplik değerleri değişmiştir.. Biz mi dünyanın sahibiyiz, dünya mı bizim sahibimiz? ; sorunlaşan 'göçer' ilişkideki oluşan 'hasar', idrak çatlaması yaratmaktadır..
Antogonizmik tutunma noktalarını nedenden koparttığınızda 'ezen/ezilen' çelişkisi ikonlaştırılmış ve yalnızca jenerikte kalmıştır ; şeylerin mücadelesine indirgenerek birbirlerinin eksiğini tamamlayan politik bilincin küresel dönüşümünün zihinsel matrisi, kürenin dönüşümüdür ; tüm bedenlerin ve coğrafyaların işgalidir. Emek/sermaye uzlaşmazlığının bedenlendirdiği Heyula , tüm şartlarda politik konjonktürlerle kendini sürekli yeniden biçimlendirmektedir. Proleterya kendini tasviye ettiği zaman ütopyaya ulaşılacaktır ama biriktirmenin lojistik mantığı, topluma gereğinden fazlasını üretmenin psiko analizi, materyalist idealizmin geleceğini her şartta geçersiz kılmak üzere koşullandırılmıştır . Onun yönelttiği ithamlardan alan 'özgürleşme' çıkmazının teorisinin devreden mirasındaki çözümleri imkansızı istemekle sınırlıdır . Badio, Zizeklerin insan eliyle duvarları oluşturulan bu ekonomizm ve endüstrileşmeye batmış çıkmazın pratiğinin tam da kalbinde, ne ki aksi yönde çözümsüzlüğü aramaları maskaralıktan ötedir . Üretim olgusunun ne'leri gerektirdiğini , psiko somatik artı değerin rezevlenme süreçlerini ve Büyük Öteki'ne doğru özneyi iteleyen otoriteyi yok sayarlar . Her devleti yaratan sınıf ve zümrelerin kullanım değerini, tasnif ettiği istihdamın hiyerarşisini, emredici rekabet ve büyüme olgusunu , sosyal mübadelenin muhtaç olduğu hakedişleri ödeme biçimi oğelerininin para/meta'yı geçersiz kılabilecek doğal koşullarını -gelenek üzere- sorgulamazlar .. İlerlemenin, yaşamı sürdürecek asıl bilgiyi iğdiş edişini tartışmaya açmazlar . Kazandıklarıyla kaybedecekleri bir dünyanın idrakını da -temayüldendir- , aramazlar ; niyet mazbut değildir, tereddütleri yoktur . Yaşamı kolaylaştırabilecek aygıtların değersizliğini, hayatı Taklit ve Tahkim'i vazgeçilmez kılan merkezi planlamanın semtonlarını hala görememeleri sarkastik eleştirilerini zora sokar ; ne ki bu da post marksistler için doğal bir uğraktır .
Marks'a dönmenin değil, 'özgürlük' düşüncesini tasallut olan putlardan, fetişlerden Hegel'in mahdumlarından kopup ayırmanın tam zamanıdır..
Sorun Kapitalizmin türevlerini oluşturan sosyalizm, komünizm ya da benzerleri eskatojilerin ya da sosyolojik 'iyi' yi temsil eden rejimsel ütopyaları adıyla/sanıyla, zanıyla çağırmak değildir . Engels'in 1884'te Marks'ın Felsefenin Sefaleti kitabına yazdığı önsözde belirttiği gibi ' Hangi eğilimde olursa olsun, çağdaş sosyalizm, burjuva ekonomi politiğinden yola çıktığı kadarıyla hemen hemen istisnasız olarak olarak kendisini ricardocu değer teorisine bağlar' . Aşılmaz eşikle süregiden başkalaşma ve tıkanıklık da burada başlar. Demek ki, sosyalizmin özgürleşmesi için , ekonomi merkezli rekabet teorilerinden değil, gene Engels'in söylediği gibi , ' sosyalizm ile kapitalizm arasındaki en önemli fark bol üretim değil, kişisel haklardaki güvencedir.'. (ÜBS87) cümlelerine ihtiyacı vardır ve üstü örtülmeden, ertelenmeden sahip çıkılması gereken tam da budur . Daha ötesini sivil toplum ve 'haklar' retoriğinde derinleştirmek ve teorideki hakikat olarak insanı aramak gerekir .. Ne var ki çağdaş sosyalizmin oligarşik merkezi oluşumu, 'planlı ekonomi, insanlığın zorunluluk dünyasından , özgürlük dünyasına geçişidir' diyerek insan zihninin üretimle katılaştırarak kendi sonuna doğru meyleden birikimini bir önceki sayfada tersini söyleyese de önceler .(ÜBS88) Ekonomik verimlilikle hareketlenen zemini, varlığına tasallut eden ağırlıkları, kendini bilmeyen bilgisi, 'kişisel haklardaki güvence' mecralarının dışında inşa edilmiştir . Konu yalnız aşağılanan, ezilen 'insan' ile sınırlı değildir . Merkezi olmayan yeryüzünde tüm türlerle bir arada ve eşit şartlarda yaşaması gereken bireyi, doğanın alternatifinde konumlanan bir üretici güç olarak tanımlayıp , rüştünü kabul edip , idealin/fikrin merkezine İnsanı koyduklarında , felsefeciler her zaman kendi aralarında -şayet zaman kalırsa- tartışacakları mümbit ortamı kendiliğinden yaratmış olurlar .. Asıl sorun, 'sosyalizm/komünizm' dedikleri kavramların Somut tanımını yapamalarında , sıkıntılarını görüp cesaretle tartışabilme cüretini gösterememelerindedir . 'Bütün ölmüş kuşakların geleneği, büyük bir ağırlıkla yaşayan beyinlerin üzerine bir kabus olarak' çökmüştür. Bu durumdan kurtulmak yönünde Alain Badiou, 'en önemli siyasi erdemimizin düşünme cesaretine ve fikirlere sahip olabilme gücümüz olduğunu' söylemekle ilkeli davrandığını varsayalım . New York'tan sonra gelecek yıl bir yenisini düzenleyecekleri sempozyumlarında alışagelen retoriklerini bozmadan , inanç ve ezberlerini etkilemeden aynı minval üzere neşeli sohbetlerine devam edeceklerini bile bile bu konunun emekle sermaye arasında devam edegelen mücadele ile doğrudan ilintili olduğunu ifade ediyoruz . Yeryüzünde otlar, bitkiler, sincaplar, yılanlar, tilkiler ve insanlar ayrımını yapmadan gezegendeki tüm ezilenlerin 'yaşam hakkı'nın savunulmasıyla beraber değerlendirilmesi gereğini söylüyor ve fabrika düzeni ve sanayileşmenin eseri olan despotik nizamda iktidar değişikliğiyle yetinen marksist teorinin gerisi teferruattır diyoruz .. Burarada yazdıklarımızı ciddiyetle dikkate almalarını dileriz : ne de olsa yerin kulağı olduğunu umarak!..
***
Galeri x-ist'te güncel tarihi kinayeden sakınmadan hiciveden Ali Elmacı, bu kez de toplumun yerleşik kalıplarını karikatürize eden eserleriyle izleyicisiyle buluşuyor.
2011’deki Miras Babadan Oğula Geçer isimli toplumu kişisel portreler üzerinden eleştiren sergisi ile tanıdığımız Elmacı'nın ikinci kişisel sergisi "Ateşinle Koru Beni" ile 17 Kasım’a kadar Nişantaşı'nda Galeri x-ist'te yer alacak.
http://www.artxist.com
***
20 Ekim Cumartesi : 2012
Onlara yapabileceğimiz en büyük iyilik, hayvanların üzerlerinde kurduğumuz sahip/köle ilişkisini oratadan kaldırmak idrakına ulaşma çabamız olacaktır..
Yalnız yürek, beyin, mide, sinir ağı değil.
Dünyada taşıdığımız gövde, terkedip gittiğimizde bıraktığımız beden de aynı.
Doğumdaki sevinç, gençlikteki heyecan, yaşarsa yaşlılıktaki sükunet ortak ..
Tabiatı kavramakta, doğayı algılamakta aynı organların yarattığı duyuları kullanıyoruz. Korktuğumuzda kaçtığımız, sevdiğimize koştuğumuz aynı ayaklar.
Burun/göz/kulak ,deri/dil/dudak bütünüyle aynı işleve sahip.
Acıyı bir insanın mı, yoksa koyun ya da keçinin mi çektiği fark etmiyor.
Acı bildiğimiz acı. Dolayısıyla 'acı' önünde kıvranış, ölüm geldiğindeki çaresizlik, açlığın kavurduğu bedenin savruluşu, sevdiklerimize yapılan saldırı karşısında tepkimiz aynı. Bütün duyularıyla yaşam önünde insan ve hayvan eşit. Yani insan ve hayvan eşit.. Duyuların eşitliği adına 'akıl' dediğimiz muhteşem organın, yürek dediğimiz vicdanın adaletine ihtiyacımız var..
İnsana düşen insaf..
***
En sonunda bunu da yaptılar : "Eleştirmatik!"
Tanıtım metninde şunlar yazıyor : "Eva Beierheimer ve Miriam Laussegger “Art Word” isimli yerleştirmelerinde Baykam’ın 1992’de sunumunu yaptığı “Post Duchamp Krizi” konferansında gündeme getirdiği, Çağdaş Sanat’ın yazıya/metine bağımlılığı konusunu en çarpıcı şekilde gerçekleştiriyorlar. Denemek çok kolay! Çağdaş Sanat jargonuna giren birkaç kelimeyi seçip, bunlarla inşa edilmiş bir metin(tekst) siparişi verebiliyorsunuz.."
20 Ekim Cuma : 2012
Bedri, küratörlüğe soyunmuş. Açılışlara genellikle gitme alışkanlığımız yok ama Bedri kırk yıllık dost ; 'mutlaka görmelisin!' dedi, gittik. Piramid Sanat Evi'ndeydi sergi ; kalabalığı yararak üst kata çıktık. Salon dolu. Ortada bir bilgisayar, duvarlarda oyunun tamamlayıcısı sözlük ve sözcükler.. Klavyeyi ustalıkla kullanan Bedri'nin yüzündeyse hinoğluhin bir gülümseme .. Bir sır verir gibi kısık sesle 'Artık eleştirmenler işsiz kalacak!' dedi. www.art-words.net Eva Beierheimer ve Miriam Lausssegger tarafından gerçekleştirilen bir projeymiş. Sanatçı, amacını açıklarken kullandığı beş on sözcüğü ekrana yazıyor ; sergi için gerekli tanıtım ve eleştiri metnini program, yazılımın becerisiyle kendi tamamlıyor . Daha ileri programlar geliştirip, bilgi kategorilerine göre yeni türevleriyle 'ideoloji', 'kapris', 'hırçın', 'fanatik' butonlarını eklemeyi düşünüyorlarmış. Bedri haklı.. Deneyin ; 'Eleştirmatik'in dili eleştirmenlerden daha iyi, normları belli ve mantığı tutarlı ; eldeki verilerle ne diyeceğini ise hiç olmazsa önceden kestirebiliyorsunuz! ..
http://www.art-words.net
Eva Beierheimer
born 1979 in Graz
lives and works in Stockholm and Vienna
1994-1999 Ortweinschule Graz (high school for visual arts, - sculpture department)
1999-2001 Philosophy and art history at the University of Vienna
2000-2006 Academy of fine arts Vienna, class of Heimo Zobernig – sculpture department
2004 Erasmus-scholarship at the art academy of Reykjavik/Island
2007/08/09 Project-studies (postgraduate) – at Kungl. Konsthögskolan, Stockholm
www.worte.at/evabeiereheimer
Miriam Laussegger
Born 1980 in Vienna
Lives and works in Vienna
1995 – 2000 high school for arts and crafts, Vienna
2000 – 2006 Academy of fine arts Vienna, department of sculpture,
class of Heimo Zobernig (graduated with distinction)
since 2005 Producer of the TV program „kit“ shown on OKTO (www.okto.tv/kit)
2008 Son Elia is born
www.miriamlaussegger.com
***
Frieze Art Fair, London
http://friezelondon.com/
***
19 Ekim Cuma : 2012
Bu ülkede sanatın büyük dönüşümü, 70’lerin sonu ve 80’lerde gerçekleşmiştir ; son 20 yılda değil diyor. Bu yıllar büyünün bozulduğu ve merkezin Paris'ten New York'a hareketlendiği dönemdir ki bundan sonra hiçbir şey eskisi gibi olmamıştır.
DÜNYA SAHNESİNE ÇIKARKEN, TÜRK ÇAĞDAŞ SANATI’NIN ERGENLİK SİVİLCELERİ ; Bedri Baykam'dan 'sanat dünyası' eleştirisi..
http://bedribaykam.blogspot.com/2012/10/sagilacak-inekler-borsasi-bedri-baykam.html
Louis Vuitton küratörleri Herve Mikaeloff ve Marie Ange Moulonguet yarışmanın düzenlendiği galeriye geldi. Eserlere baktılar ve 'Biz Paris'ten geliyoruz. İşlerini anlatır mısın?' dediler. 25 yaşında, Diyarbakırlı... Çay içmeyi ve ansiklopedi okumayı seviyor. Sanat piyasasıyla bir ilişkisi yok. Ama o ilk defa eserlerini Paris'teki sanat merkezi Espace Cultural Louis Vuitton'da sergiledi. Herkesin merak ettiği genç ressam İhsan Oturmak hikayesini anlattı..
http://www.sabah.com.tr/Pazar/2012/10/21/tas-tasirim-yine-de-resim-yaparim
Contemporaray İstanbul
22-25 Kasım 2012
Lütfi Kırdar Kongre Merkezi
Ozan Oganer, Arzu Akgün, Ebru Döşekçi , Seçkin Pirim , Şevket Sönmez , Duygu Süzen , İlke Kutlay , Susanne Kühn , Halim Al Karim , Yeşim Şahin , Erol Eskici , Ziya Tacir , Suat Akdemir , Sabire Susuz, Hasan Pehlevan ve Recep Akar'ın işleri, 22 – 25 Kasım 2012 tarihleri arasında Merkur'un Contemporary Istanbul'daki LK204 numaralı standında izlenebilir.
http://www.contemporaryistanbul.com/
Ozan Oganer "Dilemma" // Ozan Oganer "Dilemma"
9 Kasım // November - 27 Kasım // November 2012
Suat Akdemir "Emin misin?" // Suat Akdemir "Are you sure?"
27 Kasım // November - 24 Aralık // December 2012
http://www.galerimerkur.com
***
Dünyayı parselleyerek yurtlar yaratan insanoğlu, canlı yaşamın doğal bir etkenliği olan 'göç'ün önünü kesmeye çalışıyor . Derinleştirilebilir netameli konuya daha çok ekonomik bir paradoksun mazaretler aynasından bakıyor Cennetoğlu ; elinden her şey alındığında geriye kalan yaşam dürtüsüyle yola çıkan yoksun öznenin bu zorlu sürecinden sadece 19 yıllık bir kesite dikkat çekiyor.. AB sınırları içinde veya sınırlarına girmeye çalışırken yaşamını kaybettiği belgelenen 16 bin 264 mülteci ve sığınmacının yer aldığı ölüm 'liste'si , Basel gibi Avrupanın metropollerinden sonra şimdi şehrin otobüs durakları ve İstanbul metrosunda bakanlara rahatsızlık veren olgusal sorular soruyor.. ..
18 Ekim Perşembe : 2012
Banu Cennetoğlu’nun 15-23 Ekim tarihlerinde İstanbul’un kamusal alanlarındaki reklam panoları ve metro afişlerine taşıdığı Listenin (2012) salt bir sosyo-politik proje değil, sanatsal pratiğin kapsamını ve sınırlarını inceleyen uzun vadeli bir süreç olduğu öne sürülmektedir . Sınır politikaları ve bunun farklı alanlardaki tezahürleri üzerine çalışan sanatçı , Basel'den sonra İstanbul'un kamusal mekanlarında İstanbul Belediyesinin işbirliğiyle bir sorumluluk alarak sanat eserine dönüştürdüğü liste'sini olayın merkezinde sıcağı sıcağına teşhir ediyor . 15-23 Ekim tarihleri arasında Esra Sarıgedik Öktem küratörlüğünde Garanti Bankası Salt'ın İstiklal caddesindeki mekanında “Ölçek, Mertebe, Tedbir” başlıklı program görülmeye değer. 49 sayfalık liste, İstanbulda otobüs durakları ve şehir metrosuna yerleştirilen 150 panoda sergileniyor..
http://saltonline.org/tr/#!/tr/421/olcek-mertebe-tedbir_break/
http://www.milliyetsanat.com/haberler/plastik-sanatlar/olen-16-bin-multecinin-listesi/446/8
***
11 Ekim Perşembe : 2012
Bir yığın eşya ne anlatabilir dışardan bakana? Etrafımıza biriken şeyler, hayatımızın gerçek bir portresi olabilir mi? Bülent Erkmen'in küratörlüğündeki 'Lokman:', bu tür sorularla karşı karşıya bırakıyor... Ahu Antmen Radikal'de yazmış..
Sergi konseptini Bülent Erkmen’in gerçekleştirdiği ‘Lokman:’ sergisi, sorularla karşı karşıya bırakıyor izleyiciyi: Bir yığın eşya ne anlatır dışarıdan bakana? Hayat boyu etrafımıza biriken şeyler, anılarımızın, hayatımızın gerçek bir portresi olabilir mi? Etnografik bir müze mantığı içinde nesneler, bir insan ömrünü dile getirebilir mi? Erkmen İstanbul Tasarım Bienali kapsamında düzenlenen sergide matbaacı Lokman Şahin’in çalıştığı ortamda etrafında bulunan her şeyi Milli Reasürans Sanat Galerisi’ne taşıyarak eşyaların anlattığı bir biyografi kurgulamış. Sergiye, Lokman Şahin’in kendi anlatımından hayat hikâyesinin yazılı olduğu duvarlar ve bir de film eşlik ediyor. Duvardaki yazılar çok samimi; Lokman Şahin’in Anadolu ’nun bir köyünde başlayan, tıp fakültesinden siyasal bilgiler fakültesine uzanan, türlü işler derken yayıncılık ve matbaacılık serüveni, hayatına dair muhasebe yapan bir insanın içtenliğiyle anlatılıyor..
http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1105503&CategoryID=41
***
10 Ekim Çarşamba : 2012
Nobel Edebiyat Ödülünün yeni sahibi yarın açıklanacak . Yaşar Kemal hak etti, Pamuk edebi niteliğinden çok siyası söyleminden dolayı aldı derler . Jean Paul Sartre , Nobel Edebiyat ödülünü kabul etmeyen tek yazardı. Kabul edenler içinde, hatırladıklarımız çok az..
Paris'te bir otel odasında yaşıyor, bugün hala kendisiyle anılan Les Deux Magots, Cafe de Flore gibi sokak kafelerinde yazıyordu. Bütün serveti tek bavulu ve kitaplarından gelen telif ücretiydi. 1964'te İsveç Akademisi onu seçtiğinde 'Benim gibi yaşlı bir devrimciye böyle bir ödül vermek, kapitalizmin öç alma girişiminden başka bir şey değil' demişti. İnsan olarak burjuvaları değil, değerlerini, olmayan ahlaklarını sevmezdi Sartre . 1 milyon doları almadı. Nobel ödülü bazıları için itibar vesilesidir ; bazıları ise saygınlığına vesile olur Nobel'in .. Önce bilinenler , ödülden sonra da bilinmeye devam ediyorlar. Bilinmeyenlerin ünleri ise Nobel'in arşiv kayıtlarıyla sınırlı..
Neyse, bugüne kadar ödüllendirilenlere baktığımızda biz bu yazarların hiçbiri duymadık ve tanımıyoruz diyebiliriz.. Sizin ekteki listede yer alan tanıdık yazarlarınız iki elin parmaklarından ne kadar fazla?
http://tr.wikipedia.org/wiki/Nobel_Edebiyat_%C3%96d%C3%BCl%C3%BC_sahipleri_listesi
***
Nazlı Eda Noyan, DNA_nen, cda Project, Galatasaray 2 Kasım- 1 Aralık 2012
İpen Duben2012, Galeri Zilberman, Galatasaray 2 Kasım-1 Aralık 2012
Heykeltraş HAKAN UZUNER 'İN HEYKEL SERGİSİ 02 Ekim 2012 tarihinde M Art GALLERY BEBEK'TE açıldı..
Seçkin Pirim "Disiplin Fabrikası Serisi"nden en yeni işleri ile 29 Ekim - 4 Kasım 2012 tarihleri arasında Londra Saatchi Galeri'de http://www.saatchi-gallery.co.uk
Tüketim toplumu fikrini irdeliyor ve çalışmalarımda endüstriyel atıkları kullandım diyor . Gökte Tunç'un Unknown Future / Bilinmeyen Gelecek” sergisi 4 Ekim-18 Kasım 2012 tarihleri arasında Galeri G-Art 'ta..
http://www.ekavart.tv/sergiler/diger/gokte-tuncbilinmeyen-gelecek
Nurdan İskender, Çizginin Dışından İçeri Yolculuklar, 15 Ekim-5 Kasım, Galeri/Miz
http://www.ekavart.tv/sergiler/diger/nurdan-iskendercizginin-disindan-iceri-yolculuklaranendüstriyelçççinsanın var olma, hiçlik, zaman, gerçeklik gibi konuların endüstriyel atıklarla anlatıldığı sergi
t Gallery de***
İtalyan Gramsci, bir düşüncenin baskın olabilmesini , sistem içinde mahsur kalanların ittifakına bağlar ve en üstten aşağıya doğru aktarılan bilincin asli sahibi kültür üreticilerine hegomonya oluşturmada önemli görevler verir.. İklim değişikliğinden en çok yararlananlar sanatçılar ve liberal özgürlükçülerdir..
Harfi harfine olmasa da hümanist marksist Antonio Gramsci'nin tezi şöyledir : Toplumun yeniden yapılanmasını arzulayan, kendi lehine sosyal hegemonya kurmak isteyen her cemaat,grup ya da zümre, öncelikle kurumsal yapının aydınlarını , sistemin aykırı söylemleriyle donatılmış entellektuellerini ikna etmek zorundadır . İdeolojinin kurumlarını ayakta tutan münevverlerin kültürel desteği önceliklidir. Sanatçıların , yazar ve düşünürlerin otoriter icazetlerini alan madunların , özgürleşerek çözülen cebberut yönetimlerin ardından kendi sistemlerini oluşturabileceklerini söyler . Onun amacı marksist devrime yatay geçiştir ama bu tezi en çok kullanan liberal ekonomik sisteme entegre olmak isteyen pragmatikler olmuşlardır. Bunu hatırlamamıza neden Fatih Özgüven'in yazısı oldu . Geçen hafta Pilevneli Project 'te resimlerini sergilen Nazmi Ünal Yılmaz'ın ardından "Ulus'u imgelerle düşünme isteğinin yakınlardaki en zengin örneği belki de Borga Kantürk'ün Galeri Non'daki 'Hasta ile Bina' sergisi. Borga sergi salonuna bir devlet dairesi İzmir'i yeniden kuruyor." diyor. Şükran Moral'a da baktığımızda Derrida'yı hatırlatan tavırlarıyla aynı özgürlükçü memnuniyetsiz kültürel yapıkırım/yıkım ekibinin işbaşında olduğunu görüyoruz.
http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalYazar&ArticleID=1103978&Yazar=FATIH-OZGUVEN&CategoryID=113
Şükran Moral Stedelijk Museum Schiedam’da düzenlenen ‘In What Language Shall I Tell You My Story...’ adlı sergide
Şükran Moral'in performanslarının fotoğraf ve videolarının yer aldığı ''In What Language Shall I Tell You My Story...'' isimli karma sergi 15 Eylül 2012 - 13 Ocak 2013 tarihleri arasında Hollanda'da Schiedam kentindeki Stedelijk Müzesi'nde sergilenecek. Sergi farklı ülkelerdeki yaşam deneyimleriyle küresel ölçekte geçerli olan kimlik, köken, göç ve sosyal değişim sorunsallarının farkında olan ve bunu çalışmalarına mizahi veya melankolik bir biçimde yansıtan sanatçıların çalışmalarından oluşuyor. .
Zeynep Kayan Tiflis Trienali’nde
Gürcistan’ın Tiflis kentinde bu yıl ilki düzenlenen trienal, görsel sanatların yanında sanat eğitimi ve sanatsal araştırmaya odaklanıyor. Ünlü yönetmen Pasolini’nin Medea adlı filminden esinle oluşturulan 8 kişilik toplu bir projenin parçası olan Kayan’ın çalışmaları, Offside Effect isimli bu trienalde 19 Ekim – 20 Kasım tarihleri arasında izlenebilecek..
http://www.cca.ge/triennial
Ortaköy Sanat Galerisi 'Kuruma'' Uluslararası Enstalasyon Sergisi, Göçebe Sanat
Halim Al Karim "Hidden" sergisiyle 8 Ekim - 5 Kasım 2012 tarihleri arasında MERKUR'de
Hipergerçekçi tasarımlarıyla tanınan Seydi Murat Koç, 2 Ekim – 2 Kasım 2012 arası
Çağla Cabaoğlu Art Gallery 'de
http://www.ekavart.tv/sergiler/diger/seydi-murat-kocvertigo
BİR FİGÜR USTASI: "Neşet Günal'dan Desenler" Açılış : 17 Ekim Çarşamba 18:00 / Galeri Selvin- Arnavutköy..
www.galeriselvin.com
Dışıl Kadınlar / Eksowomen Sergisi.. Aslı Kutluay, Nur Esen, Dilşan Balkancı, Canan Berber, Türk Amerikan Derneği, Emin Hekimgil Sanat Galerisi, TAD
***
İzmirli ressam Tufan Baltalar 'aralık' adlı sergisinde şehirli insanın doğaya kaçışını anlatıyor. Ressam Baltalar "Resimlerim kapitalist düzenin günümüz insanını doğadan uzaklaştırmasını eleştiriyor," diyor..
İZMİR'DE BAĞIMSIZ SANAT DENEMESİ
Tufan Baltalar, İzmir'de 2003-2008 yılları arasında etkinliğini sürdüren bağımsız sanatçı inisiyatifi K2 grubunun içinde yer almış. Kendisine büyük ilham verdiğine inandığı bu tecrübeyi "K2, o zamanlar aktif, bağımsız bir sanatçı inisiyatifiydi. Muhteşem bir deneyimdi. Üstümüzde eser satma baskısı ya da başka bir baskı hissetmeden sanat yapabiliyorduk. K2 ile beraber merkez dışında, kendi yaşadığımız şehre sahip çıkarak, periferide bağımsız ve güçlü bir sanatın duruşunu gösterdik. İzmir'de daha önce sergi açmamış Leyla Gediz, Erinç Seymen gibi sanatçılar gelip, burada sergi açtılar. Ahmet Öğüt gibi isimler grup sergilere katıldı, Vasıf Kortun destek verdi. Daha sonra süreç tamamlandı, inisiyatifi ortadan kalktı ama K2 bugün sanat merkezi olarak varlığını sürdürüyor."
http://www.sabah.com.tr/Cumartesi/2012/10/13/sehirden-kacisin-resmi
***
'1864' te Fransız heykeltıraş Louis Domas tarafından yapılan bugün Sabancı’nın atlı köşkünün önünde duran ünlü heykel ve Türkiye’ nin ilk beş yıldızlı otellerinden Divan otelinin simgesi haline gelen geyik heykelleri açık artırmalar ile satılmış bu tarihi köşkün bahçesinden sökülüp yeni sahiplerinin bahçelerine yerleştirilmişler.'.. Radikal Blog'da Tijen Samuray Öztek, 1870'lerde yapılıp bugün Kadıköy Kız Lisesi olarak kullanılan binanın tarihini yazmış..
http://blog.radikal.com.tr/Sayfa/istanbul-un-muhtesem-mermer-kosku-zaman-asimina-ugrayamaz-1141
***
Kabuslar gören topluma peri masalları anlatan bir ressam ; Monet....
1870 yılında Almanya'ya yenilen III. Napolyon tahttan indirildi .. Fransa'da üçüncü cumhuriyet dönemi başladı.. Ayaklanan mağdurlara, huzursuz kitlelere karşı ekonomiyi rayına oturtmaya çalışan borsa simsarları, fabrikatörler, tüccarlar ve yenilen ordunun generallerinin sloganı birdi : Paix partout et toujours / Her yerde her zaman barış! .. İsyanlarla sarsılan Fransa'da Claude Monet'nin resimleri burjuvazinin talep ettiği huzuru fazlasıyla veriyordu.. Asude olduğu kadar an be an tanık olduğu toplumun gerçek değişimine rahatsız edici bir ilgisizlikle..
9 Ekim Salı : 2012
Monet'nin yaşadığı Paris ile resmettiği Paris çok farklıdır .. Bu işin bir yanı . Diğer taraftan Türk resim sanatının ikinci kuşağını derinden etkileyen empresyonizmin büyük ustasının eserleri bizim için ayrıca önemlidir.. 'Neyi' beğendiğimizi , 'neden' taklit ederek ilerlediğimizin ayırdına ulaşmak, durumumuzun farkına varmak için önce 'bilmek' ve büyük fotografı görmek ve Türk resminde bir avuç sanat sevdalısının helak olarak verdikleri kör mücadelede 150 yıllık yabancılaşmanın serüvenini ve 'empresyonizm' ideolojisinin saçmalığını iyi anlamak gerekir . Bizdeki kurduğu kurumların ve zemberekli sanat tarihçilerimizin Osman Hamdi'nin 100. ölüm yıldönümünü görmezden geldiklerini hatırlarsak, kısır geçmişimize fazladan bir eleştiri getiremeyişimizin nedenleri daha da iyi anlaşılır. Bu tür etkinlikler frankofon kültür burjuvazimizin yazdığı ve yaşattığı sanat tarihimizi yeniden değerlendirmemiz için bir vesile. Emirgan Sabancı Müzesi'nde Monet Sergisi bugün açılıyor..
Darwin ,Türlerin Kökeni'ni, Marks, Kapital'i yeni yayımlamıştı . Onların deyişiyle 'Avrupa'nın üzerinde bir hayalet dolaşıyordu .' Dönem öyle bir dönemdi ki, kralı giyotine yollayıp özgürlük mücadelesinde herkese örnek olan Paris, şimdi daha da önemliydi .. Sanki, dünyanın merkezindeydi.. 1870 yılında Prusyalılara karşı 3. Napolyon tarafından başlatılan savaş, Fransızlar için bir felakete dönüştü. Paris kuşatma altına girdi. Şehirde yiyecek stokları azaldı, karaborsadan beslenen zengin ile açlık ile boğuşan yoksul arasındaki uçurum büyüdü. Tarihe sonu acı biten bir sayfa açıldı.. 1871'in Mart'ında Paris halkı ayaklandı ve şehir kendini komünle yönetmeye başladı . Demokrasi yolsuzlukları önlemek, yaşamak, soluk almak için gerekliydi. Meclis “La Sociale!” haykırışıyla toplandı. Ressam Honere Daumier, Camille Corot, Jean François Millet bu dönemi eşsiz eserleriyle resmettiler . Millet, “Sanat bir kavgadır. Kişinin canıyla kanıyla, etiyle kemiğiyle girişeceği bir kavga… Çalışarak sürdüreceği bir kavga. Bir şeyi kötü ya da eksik söylemektense suskunluğu yeğlerim...” diyor ve olayları takip eden bir savaş fotografçısı, bir tarihçi gibi çiziyordu... Binlerce insanın ölümüyle 28 Mayıs'ta Pére Lachaise mezarlığında sonlanan olayların yaşandığı 1871'de Claude Monet'de Paris'teydi . Sokağa çıktığında cesetlerin arasından sekerek, barikatlardan geçerek meşhur kır evine ulaşabiliyordu. Süren kargaşaya kulaklarını tıkamışcasına renkli şekerlere benzeyen Fransız sosyetesinin önemsediği , burjuvazinin hayran kaldığı manzara resimlerini üretiyordu.. Monet'nin yaşadığı Paris, resmettiği Paris değildi. Halk dışarıda, Monet resimlerinde 'devrim' yapıyordu!..
1840 Doğumlu Fransız ressam Claude Monet, empresyonism / İzlenimcili akımının kurucularındandır . Terim, onun eserinden türemiştir. Dönem hayatın dinsel motiflerden arındırıldığı bir başlangıçtı . Avrupa'nın kültürel olarak kendini ihtiyaca binaen yaratması, suretini oluşturması, sivil yaşamını yeniden tanımlamasıydı . Spinoza gibi düşünürlerin ardından İlk adımı burjuva sanatçıları attılar . Kral devrilmiş, sermaye aristokrasiden burjuvaziye geçmişti ; insan olarak Özne sınırlarını eski kurumsal yapıya karşı yeniden belirliyordu . Bugün olsa herkesin 'intihal! nidalarıyla ayağa kalkacağı temsiller yaşanıyordu .. Yerleşik kapalı aile yapısının eleştirisi olarak görebileceğimiz 'Kırda Öğle Yemeği' tablosu çok bilinen bir örnektir. 1863'de Claude Monet'nin yaptığı tabloya karşı aynı kompozisyon içinde ertesi yıl Eduart Manet, gene aynı isim ile kendi tablosunu yaptı . İzlenimciler yerleşik toplum kurallarına başkaldıp değişim istiyorlardı . Monet'in La Havre'de yaptığı 'Impression, soleil levant' resmi Paris'in siyasal özgürlüklerin rafa kaldırıldığı 3. Napolyon'un istibdat yönetimin kaos ortamında 1874'de bir sergide yer aldı . Sanat eleştirmeni Louis Leroy, resmin adından yola çıkarak "izlenimcilik" (empresyonizm) terimini ilk defa kullandı . Siyasal bölünmeye karşı toparlayıcı bir huzur ortamının daveti vardı resimde . 'Gün doğumu' tablosu sanayinin yol açtığı rejimsel dönüşümün gereği değişiklerle sarsılan Avrupa'da beklenen etkiyi sağladı ve takipçileri olan bir akım yarattı .. İzlenimcilik, modern resim sanatında hiçbir şey söylemeyen biçimci modernist çıkışın ilk hamlesidir. . Monet, resimlerini değişik renklerde tuşelerle doldurdu. İstediği izlenimi uyandıracak renk ve ışık etkisini özgürce kullanmıştır belki.. Ama kastrasyon hamlesinin ardı boştu ve istediği toplumu hiçbir şey yokmuşçasına uyuşturan ruhsal huzurdu yalnızca . . Paix partout et toujours/Ülkede huzur, dünyada huzur diyen burjuvazi de aynı şeyi istiyordu. Tüm bu isyankar duruşun bir nedeni de , ataerkil toplum düzeninin kapalı ilişkilerini sarsarak uyandırmaktı ; unutmayalım ki her değişim eski toplumun neye gebe olduğuna bağlıdır ve çözümler yeni problemler yaratır. Burada asl olan 'yenilik' modanın icadıyla kadınların tüketici olarak sosyal pazara katılımıydı . Tekstil makinalarının bulunuşu, Mısır'daki pamuk tarlalarının Napolyon'un askerleri tarafından işgaline zemini hazırladı . Liberalizm ,dünyanın mübadele edilebilir değerlerine mahsus özgürlüğü teşvik ediyordu. Monet'nin resimlerine konu olan yeni yaşam tarzlarına övgü , pazarı şehvetle kışkırtarak meta unsurlarının çeşitliliğinin önünü açan bir gösteri olmanın ötesine geçemedi... Post modern dünyanın arzu nesnelerinin zincirinin başında 'kadın' gelir . Monet'nin 'Kır Yemeğin'deki iki giyimli şehirli erkek arasındaki üryan kadının giysilerinden soyunması, erkek hakim feodal geleneklerden arınmanın aksine bir panoroma sunar . Arzunun kendini 'kadın' model olarak kapitalist toplumda başat rolde yeniden üretmesi , cinsler, hasımlar arasındaki ilişkileri ortadan kaldıracağına tes yüz ederek yenilemesine yol açar . Burjuva dünyasının tüm özgürlükleri , her daim sermayenin bir enstürmanıdır .. Sanat, tahayyül gücümüzü zorlarken 'eşya'nın tabiatına ait kavramlar ticari angajmanlarla kullanım değerinin ötesinde yeniden biçimlenir .. Zihin, çarpık değerleri bir kabuk, koruyucu bir giysi gibi kuşanır . İnsan mantalitesi, zümressel kategorik imtiyazlarla, uniformik simgelerle, sınıfsal sembollerle donatılır .. Sezonluk kentli yaşam biçimleri üretilir . Tüketim gereksinimleri çağa uygun arz'larla sil baştan tanımlanır . Sivil toplumun edilgen bireyi, etken bir aldırışsızlıkla , bohemleşen kayıtsız soyutlamayla kendi dönüşümünde içkin görevler edinir . Devlet ve ekonomi arasında sıkışan öznenin dinamizmi, kapitalizmin aşkın hedefleri için anahtar teşkil etmektedir . Sanayiyi yaratan finans sektörünün motive ettiği 'emek' , empresyonistlerin örnek teşkil ettiği trajedik performanslarla baskılanır . Alım gücü sınırlı yoksullara olduğu kadar imkan sahibi varsıllara da tüketici olarak toplumda yer açılmalıdır .. Çeşitli bastırılmış ruhsal durumların yarattığı kültürel konvansiyonlar her zaman toplumsal olsun , kişisel olsun ezimişlerin topluma iadesini, püskürtülmüş yoksulluğun pazara geri dönüşünü sağlayan uygun zeminler hazırlar . Kıyafetlerden, araçlardan içinde bulunulan mekanlara kadar tüm sosyal ilişkiler yeniden tanımlandı . Fabrika düzeneğinin imal ettiği ucuz ürünler tezgahları, işçileşen toplumu bulvarlarlara doldurur . Burjuva etik , baskın ideoloji, performatif hukuk, kadın erkek ilişkileri yeniden formüle edildi ; Benjamin'in işaret ettiği pasajlarla birlikte ikinci doğamız ekonomiden yaratıldı . Sanatta,edebiyatta tekamülün değil, şekil değiştirmenin, kıyafetlerle şekilden şekile girmenin erdemleri işlendi .. Monet, Manet, Renoir gibi ressamların sahte romantizmi, yeni dünya düzeninin kullanışlı unsurlarıydılar ; hülyalar içindeki bu yalan oyunun, kum tanesine çevirdikleri kitleleriyle kışkırtılan tüketim toplumunun ilk zanaatkarları da onlar oldular . Dünya savaşlarının , özellikle mahşerin habercisi Alman eksprosyonist gerçekçilik, mezarlarını kazmaya yeltenene kadar..
Onun üzerine kurulan öykünün görünen asıl yüzü tabi ki modernizm değildir . Anlatılanlara inanırsak, biz de öyle sanırız.. Sanatçının 'nasıl?' anlattığına kilitlenen sanat tarihine karşı , ressamın 'neyi?' neden anlatmadığıysa gölgede kalmaktadır ..
Bugüne gelirsek sanat tarihinin yapıtaşlarından olan öncü ressam Monet’nin Bahçesi’ sergisi, Mermotam Monet Müzesi ve Fransız Akademisi’nin yurtdışında açtıkları ilk büyük sergi özelliğini taşıyor .. Etkinlik, 9 Ekim Salı günü Sabancı Müzesi’nde başlıyor. Sergi ağırlıkla sanatçının Paris’e 80 km mesafedeki Giverny Köyü’ndeki evi ile bahçesinden yansıttığı görüntülerden derlenmiş . Monet, bu güzel eve ilk önce 1883’te kiracı olarak taşınmış . 1890’daysa vazgeçememiş ve satın almış. Bir kır evi olan Giverny'deki Monet malikanesi , modern sanat tarihinde sembolik öneme sahip . Sergide izlenimcilik akımının kurucusu Monet’nin özellikle hayatının son 30 yılını geçirdiği bu evde yaptığı bahçe manzaraları, nilüferler ve ünlü Japon köprüsü tabloları ve Paris’teki Marmottan Monet Müzesi’nde bulunan eserler yer alıyor. Monet ve eşi Camille’in, Auguste Renoir imzalı portreleri, kişisel eşya ve fotoğrafları da Sabancı Müzesi'nde görülebilecek ..
Monet’nin en birçok eseriyle birlikte şahsi eşyalarıda Paris’teki Marmottan Monet Müzesi’nde bulunuyor. Monet’nin oğlu Michel Monet, 1966’da Giverny’deki evi Fransız Güzel Sanatlar Akedemisi’ne bağışlıyor . Evin yanısıra kalan resimleri ve baş yapıtı İzlenim: Gün Doğumu’nu ailenin bağışlamasına neden Monet'in tüm yapıtlarını olabildiğince aynı çatı altında birleştirmek isteği..
http://www.claudemonetgallery.org/
http://tr.wikipedia.org/wiki/Claude_Monet
http://muze.sabanciuniv.edu/anasayfa
http://www.ekavart.tv/sergiler/diger/monetnin-bahcesissm
***
8 Ekim Pazar : 2012
Sigmund Freud, ilkeleri gereği öldüğünde geride hiçbir özel belge, kişisel not ya da anı defteri bırakmadı. Ölümünden önce tamamını yakmıştı. Zihnin Kaşifi Sigmunt Freud bu nedenle, kitabın içine yerleştirilmiş zarf tasarımlarıyla sunulan belgeleriyle özel bir önem taşıyor.
http://kitap.radikal.com.tr/Makale/zihin-kuyusunun-basindaki-adam-251145
***
7 Ekim Pazar : 2012
Franz Kafka 1883’de Prag'da doğdu ; 3 Haziran 1924’de Kierling’de öldü. Kendinden başka hiçbir eksiğinin olmadığını söylüyordu . Yahudi bir tüccar aileden geliyor ve Almanca yazıyordu . En önemli eserlerinden üçü Dava, Şato ve Kayıp ölümünden sonra meslektaşı ve yakın arkadaşı Max Brod tarafından yayımlandı .. Kafka sonradan fazlasıyla keşfedilen bir yazardır..
Kafka'nın gücü, dünayı deşifre ederken topluma uyumlu kılamadığı kendi ben'iyle kurduğu mahrem diyaloğa borçludur. Onda yabancılaşan insandır . Sanayi toplumunun şey'leşen öznesinin kabusunu anlatan kahinvari bir psikanaliz damarı vardır. Öncelikle notları ve mektuplarından bahsediyoruz . Tartışma konusuydu. Geçen hafta yaşanan gelişmenin öncesi vardı . En yakın dostu Max Brod tarafından 1939'da Hitler Almanyasından kaçırılan ve sonrasında sekreteri Esther Hoffe’nin kızlarına miras kalan Franz Kafka'nın elyazmaları, mahkeme kararıyla Kudüs Ulusal Kütüphanesi’ne gönderilmişti. Almanlar itiraz ettiler. Dün, İsrail'de süren davayla ilgili mahkeme kararını açıkladı ve musevi asıllı çek yazar Kafka'nın yazışmalarını İsrail Ulusal Kütüphanesi’ne teslim edilmesine karar verildi .
http://www.franzkafkatr.com/
***
6 Ekim Cumartesi : 2012
Kötülük ya da iyilik ; kaynağı nerede?
Bedia Ceylan Güzelce, Radikal Kitap için Slavoj Zizek ile kötülük ve sırlar üzerine konuştu. Zizek’e göre, “Kötülük ucuz tuğlalardan imal edilmiş bir yapı gibidir ; onu kırmak hiç zor değil”.
http://kitap.radikal.com.tr/Makale/slavoj-zizekten-radikal-kitapa-ozel-251148
***
Mustafa Ayaz Müzesi ve Plastik Sanatlar Merkezi Vakfı, genç sanatçı adaylarını desteklemek ve çağdaş Türk resim sanatına yeni eserler kazandırmak amacıyla "Gençlerarası Resim Yarışması"nın bu yıl ikincisini düzenliyor.
http://www.hurriyet.com.tr/kultur-sanat/haber/21712028.asp
www.mustafaayaz.com
***
5 Ekim Cuma : 2012
Bu yıl 49’uncusu gerçekleştirilen Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde, Ulusal Kısa Film Yarışması’na katılan filmler, ücretsiz olarak gösteriliyor..
Antalya Kültür Merkezi (AKM) Perge Salonu’nda gerçekleştirilen gösterimler, amatör sinema tutkunlarının yanı sıra sinemaseverlerin de ilgisini çekiyor. Bu yıl 254 başvuru arasından yarışmaya hak kazanan 21 filmden biri, 49’uncu Altın Portakal’ın en iyi kısa filmi seçilecek.
Festivalin ikinci gününde Süleyman Demirel’in yönettiği “Müphem”, Pelin Kaçar’ın yönettiği “The Other Eye”, Dilek Aydın’ın yönettiği “Ziyaret”, Çetin Baskın’ın yönettiği “Gerayiş”, Burak Koçak”ın Yönettiği “Buğu”, Abdurrahman Öner’in yönettiği “Buhar” ve Serhat Karaaslan’ın yönettiği “Musa” adlı yapımlar izleyiciyle buluştu.
Kısa film gösterimleri yarın da devam edecek. Saat 10.00’da Sertaç Yumun’un yönettiği “Düğün”, İpek Kent’in yönettiği “Veda Makamı”, Hüseyin Karabey’in yönettiği “Hiçbir Karanlık Unutturamaz” ve Nafi Ayvacı”nın yönettiği “Leke” gösterilecek. Saat 12.00’deki gösterimler kapsamında ise Nadim Güç’ün yönettiği “Dört Duvar Saraybosna”, Veysel Cihan Hızar’ın yönettiği “Adem’in Kuyusu” ve Rezan Yeşilbaş’ın yönettiği “Sessiz – Be Deng” adlı kısa filmler yer alacak. Günün saat 15.00’teki son gösterimleri ise Merve İnce’nin yönettiği “Gassal”, Gürcan Keltek’in yönettiği “Fazla Mesai”, Mümin Barış’ın yönettiği “Nasnamayek Heşin” ve Barış Çorak’ın yönettiği “Birlikte” adlı yapımlar.
Ön jürinin değerlendirmesi sonucunda yarışmaya hak kazanan diğer kısa filmlerden Aydın Ketenağ’ın yönettiği “Ağıt”, Anıl Kaya’nın yönettiği “Bir Cevapsız Arama Hayat” ve Eli Kasavi’nin yönettiği “Evren’in Sonu” ise 9 Ekim Salı günü AKM Perge Salonu’nda sinemaseverlerin beğenisine sunulacak.
Kısa film yarışması sonunda birinci gelen kısa filme 10 bin TL para ödülü ve Altın Portakal heykeli verilecek ..
http://www.altinportakal.org.tr
***
“INTERNATIONAL UNDERGROUND”
PİRAMİD SANAT
18 Ekim –26 Kasım 2012
Piramid Sanat, 18 Ekim – 26 Kasım tarihleri arasında “International Underground” başlıklı sergiye ev sahipliği yapıyor. Bedri Baykam’ın küratörlüğünü üstlendiği sergiye, değişik ülkelerden 8 sanatçı ve 3 sanatçı kolektifi katılıyor.
Aimée Zito Lema (Amsterdam), David Middlebrook (California), Genco Gülan (İstanbul), Giusseppe Belvedere-Bedri Baykam (Paris-İstanbul),Eva Beierheimer ve Miriam Laussegger (Viyana), Núria Güell (İspanya), Peter Polach (Slovakya), Radenko Milak (Bosna Hersek), Ray Harris (Avustralya), Third Belgrade Grubu (Belgrad) ve Veljko Zejak (Slovakya)’ın katılımıyla gerçekleşecek olan “International Underground” sergisinde, 8 farklı ülkeden katılan 8 sanatçı ve 3 sanatçıkolektifi tarafından hazırlanmış, çeşitli teknik ve disiplinde eserler yer alıyor.
***
4 Ekim Perşembe : 2012
‘Journeys: Wanderings in Contemporary Turkey’ / Yolculuklar: Türkiye Çağdaş Sanatında Gezinti başlıklı sergi 10 Ekim'de Fransa'nın başkentinde açılıyor...
Paris , Champ Elysées’de , Espace Culturel Louis Vuitton adlı sanat merkezi, Türkiyeden giden sanatçıları ağırlamaya hazırlanıyor. Küratörlüğünü Hervé Mikaeloff’un üstlendiği etkinlik , 10 Ekim’de Paris'te açılacak . Katılan 11 sanatçı şöyle ; Murat Akagündüz, Halil Altındere, Silva Bingaz, Canan, Gözde İlkin, İhsan Oturmak, Ceren Oykut, Murat Morova, Tayfun Serttaş, Ali Taptık ve Hale Tenger.. Sergi, 10 Ocak 2013’e kadar sürecek.
***
Koç ailesinin kültür sanat işletmesi Arter'de 5 Ekim - 18 Kasım 2012 tarihleri arasında Başak Şenova’nın küratörlüğünü yaptığı “Hamle” başlıklı sergide Adel Abidin, Rosa Barba, Runa İslam 'ın işleri yer alıyor.
http://www.arter.org.tr/W3/?sAction=CurrentExhibitions
http://www.hurriyet.com.tr/keyif/21685323.asp
***
Halil Altındere'nin "Sonsuzluğun Aksanı Yoktur" adlı kapsamlı solo sergisi 8 Eylül-24 Kasım tarihleri arasında Almanya/Berlin Tanas Galeri'de..
1971 Mardin doğumlu Halil Altındere, Manifesta, Gwangju, Cetinje, Sharjah ve İstanbul bienallerinin yanı sıra Documenta 12'ye katıldı. Newyork, Rio, Bern, Copenhag, Seatle, Moenz, Amsterdam, Linz, Belgrad ve İstanbul'da çok sayıda grup sergisinde çalışmaları yer aldı. Centre Pompidou, Essl Museum, Neue Galerie'nin yanı sıra Neues Museum, Museum Weserburg gibi önemli mekanlarda eserleri gösterildi.
***
Galeri Mana , Sezon açılışını 18 Eylül-10 Kasım tarihleri arasında Abaseh Mirvali'nin küratörlüğünde düzenlenen Yansıma Üzerine Düşünceler adlı grup sergisi ile yapıyor. Sergide Saâdane Afif, Abbas Akhavan, Francis Alÿs, Kutluğ Ataman, Hera Büyüktaşçıyan, Özgür Demirci, Olafur Eliasson, Cevdet Erek, Lara Favaretto, Alicja Kwade, Matt Mullican, Philippe Parreno, Sarkis, Simon Starling, Rirkrit Tiravanija, Mario Garcia Torres ve Alexander Wagner’in yapıtları yer alıyor.
Galerinin üst katında yer alan film gösterimlerindeyse sergi boyunca her gün 11:00, 14:00 ve 16:45 saatlerinde başlayan seanslarda 3 film gösteriliyor..
***
Tüm periferilerde meşum dramatik yapı zemin sağlıyor . Teselli sağlayan bir tasvir sahnesinin içinde kriminal iz sürme sürecinin ardından , herkesin birlikte baş büküp el çırparak günahlarımızdan arınmasını onayladığı bir gösteri sunuyor . Liberter bir hayal aleminde gevşetici halüsinasyon iklimi yaratıyor bienaller . Rasyonelleşme sürecinde araçsal aklın tahakkümünü, modernlik projeleriyle tepeden inme zorlayıcı, kendine lanetler yağdıran bir eleştiri düzeneğine rabıtalandırıyor çağdaş sanat. Burjuvazi kendi suretinden yalnızca bir dünya yaratmıyor, kendine benzemeye zorladığı yaşam tarzları kusuyor,bulaştırıyor ; kitle kültürünü düzlüyor . Üretimin yok edici doğasına, kaynakları talan eden mahiyetine itirazı olmuyor ; çünkü bienaller, enerjisini yaratan bütün zuhuru ve renklerini finansmanının kaynağından alıyor ; bildiğimiz kapitalizmden doğrudan besleniyor . Üretim ilişkilerinin hiyerarşisini , 'sanatçı ve izleyeni' zincirini değiştirmiyor ; böyle bir değişim gereğini algılayamıyor, bilmiyor ya da istemiyor .. Sanat üzerinden zımni anlamı, kapalı içeriğiyle pazara mevcudiyetimizi rehin olarak bırakmak zorunda kaldığımız tüketim ideolojisine payanda oluyor ve eylemiyle yaygınlaştırıyor . Coğrafyanın ruhunu öldürüp, insanı ruhsuzlaştırıp eşyanın değişim değerine itibarını iade ederek ticaretin ekonomik doğasında köleleştiriyor . Emperyal bilinç ya da post modern dünya diyelim ; Batı, ahir zaman ahlakıyla kuşattığı insanı yeniden dizayn ediyor .. Mardin'de, Istanbul , San Paulo , Kahire'de ; her yerde ..
2. Mardin Bienali başladı. Katılan sanatçılar şöyle ; Fikret Atay, Sami Baydar, Seyit Battal Kurt, Murat Şahinler, Hakan Irmak, Nurullah Görhan, Narsa Şimmes, Latifa Echack, Edy Ferguson, Francesca Gabbiani, Mona Hatoum, Pier Paolo Pasolini, Anri Sala, Hanri Sarkissian, Anne-Sauser-Hall , Hiraki Sawa, Shahzia Sikander, Rosemari Trockel, Mike Nelson, Marisa Maza, Eleni Panouklia, Wood and Harrison, Eli Cortinas, Dominique-Gonzalet Foerster, Ra di Martino, Sebastian Moldovan, Pae White, Manfredi Beninati, The Museum of Everything.
http://www.mardinbienali.org
***
Depo'da sesler üzerinden bir sergi : Uzayda bir elektrik hasıl oldu: 1960’ların müzikalitesiyle Türkiye gerçeği ...
Depo, İstanbulşehir merkezinde yer alan bir sanat merkezi ve kültürel tartışma platformu.. İstanbul'un Tophane semtinde dört katlı eski bir bina olan Tütün Deposu'nda faaliyet gösteriyor . Sosyal meselelerle ilgilenen sanat pratikleri üzerine yoğunlaşan Depo ekibi, sergiler ve gösterimlerden oluşan sanatsal programlarının yanı sıra konferanslar, atölye çalışmaları, konuşma ve paneller düzenliyorlar . Merkez, bölgesel projelerin başlatıldığı ve gerçekleştirildiği bir merkez olmayı amaçlıyor . Düzenlediği etkinliklerle bölgeden sanatçılara, küratörlere, kültür alanında faaliyet gösteren kişilere, akademisyenlere ve entelektüellere birbirleriyle ilişkiye geçmek, fikir ve deneyim alışverişinde bulunmak ve işbirliği yapmak için bir platform sunmayı hedeflediğini söylüyor .. Bu kapsamda , küratörlüğünü Roll, Express ve Bir + Bir dergilerinin yayın ekibinden Derya Bengi'nin yaptığı ve Türkiye'nin 1960'lı yıllarda yaşadığı dönüşümü müzikteki hareketlilik üzerinden anlamaya ve yeniden tanımlamaya odaklanan bir sergi ve söyleşi serisi ile sezonu açtı .. Zengin bir arşiv seçkisiyle yeni üretilmiş işleri bir araya getiren Erkin Koray'ın uzayda bir elektrik hasıl oldu cümlesiyle özetlenen sergi , iki darbe arası, 27 Mayıs 1960 - 12 Mart 1971 tarihlerini kapsayan süreci yeniden görünür kılarak siyasi, sosyal ve kültürel ortamı bugünkü bilgiyle yeniden yorumlamayı ve değerlendirmeyi amaçlanıyor.
Uzayda bir elektrik hasıl oldu: 1960'larda müzikli Türkiye Sergi ve konuşma dizisi..
Küratör / Curator: Derya Bengi
Proje koordinatörü: Balca Ergener
Sergi tasarımı: Cem Sorguç ve Özlem Yılmaz (CM Mimarlık)
Grafik tasarım: Ayşe Karamustafa, Hakan Lokanoğlu, Harun Yılmaz, Özgür Karacan
Ayışığı Sineması filmi montajı: Ümit Kıvanç
Fotoğraf sergisi: Baran Özdemir, Şahan Nuhoğlu
Kostüm ve çizimler: Deniz ÇağrıBilgili
Jim Morrison çizimi: Herman Taşçıoğlu
Arşiv araştırması ve sergi prodüksiyonu: Alican Boz, Ahmet Aküzüm, Annegret Roelcke, Asena Günal, Aslı Çetinkaya, Atalay Şengül, Birtakım Şeyler Baskı ve Tasarım Atölyesi, Ceren Oykut, Çiğdem Öztürk, Daimi Yılmaz, Ekin Bayraktaroğlu, Elif Çepniler, Fahrettin Örenli, Mahir Yıldız, Mahmut Aksu, Mert Hocaoğlu, Onur Bali, Turgut Yüksel, Urszula Wozniak
Arşivlerini paylaşanlar: Gökhan Akçura, Murat Meriç, Naim Dilmener, Necip Sarıcı, Arslan Eroğlu, Murat Kuru, Pazar Mezatı, Ercan İmre, Volkan Özboz, Bedri Koraman, Cumhur Sönmez, Murat Ertel, Nihan Taştekin, Ulaş Özdemir, Levend Yılmaz Pazar Mezatı, Ercan İmre, Volkan Özboz, Bedri Koraman, Cumhur Sönmez, Murat Ertel, Nihan Taştekin
İngilizce çeviriler : BarışYıldırım, Liz Amado, Ayşe Boren
Katkılarıyla : Damla Özlüer, İletişim Yayınları, kült/ideha, Nurgül Şimşek, Suat Aysu, Yücel Göktürk
Sweet 60s (Tatlı 60'lar)
Araştırma projesi
Küratörler: Georg Schöllhammer, Ruben Arevshatyan
Proje koordinatörü: Mirjam Paninski
http://www.depoistanbul.net/tr/activites_detail.asp?ac=71
***
3 Ekim Çarşamba : 2012
Pazar günü açık olanlar bir kamu hizmetini yerine getiriyor . Bu kapsamda ziyaret edilebilir mekanların içinde Tünel, Galeri Zilberman'da "Tesselatin, Make Up" isimli bir sergi var..
Katılımcılar : Shirin Ebu Shaqra , Nilüfer Beni Sadr , Afra Bin Dhaher , Ayman Yossri Daydban , Maitha Demithan , Al Fadhil , Sherin Guirguis , Babak Kazemi , Shadia Alem Mekke , Ilgın Seymen , Taravat Talepasand , Sadık Tirafkan Küratör: Janet Bellotto Afra Bin Dhaher Al Fadhil, Ayman Yossri Daydban, Babak Kazemi, Ilgın Seymen, Nilüfer Beni Sadr, Shadia Alem, Sherin: Sergi Tarihi 15/09/2012 - 20/10/2012
Kuratör : Janet Bellotto
Galeri Zilberman, yeni sezonu Orta Doğu ve Türkiye’den 12 sanatçının yer aldığı Tessellation Make Up adlı karma sergiyle açıyor. Afra Bin Dhaher, Al Fadhil, Ayman Yossri Daydban, Babak Kazemi, Ilgın Seymen, Niloufar Banisadr, Shadia Alem, Sherin Guirguis, Shirin Abu Shaqra, Maitha Demithan, Sadegh Tirafkan, and Taravat Talepasand’ın çalışmalarından oluşan serginin küratörlüğünü Janet Bellotto yapıyor.
Tessellation Make Up, mozaiğin gerçek anlamından ortaya çıkıyor – (Tessellation: Tekrar eden bir geometrik biçimin, arasında boşluk kalmaksızın ve üstüste gelmeksizin yanyana gelerek oluşturduğu iki boyutlu düzlemin oluşma yöntemi). Seçki, tekrarlanan geometrik şekille oluşturulmuş iki boyutlu imge aracılığıyla, sanatçının geçirdiği sürecin ve fikirlerinin, eserin kendi tarzını ve desenini nasıl ortaya çıkardığına bakıyor. Seçkideki eserler fotoğraf, video ve karışık malzeme ve tekniklerden oluşuyor. Desenler, eserlerin bir çok açıdan sosyal ve politik deneyimlerinin yansımalarını, belleğin, tarihin ve kişisel kimliğin bir incelemesini ve hatırlanmasını tasvir edecek şekilde sıralanıyor.
Al Fadhil’in videosu, “Günaydın Babil/Good Morning Babylon”, Almanya, Berlin’de, Bergama Müzesi’nde, Ishtar Kapısı’ndaki bir performansı gösteriyor. Burada sanatçı, yerinden edilmiş mavi seramikle kaplı bir yapının önünde, minimal bir performans gösterisi yaparak hafıza ve tarih meselelerini sorgular. Sanatçının fotoğraftan oluşan diptikleri, Daydban’ın “Altyazı/Subtitles” serisiyle birlikte, içeriğe göre ilişkilere ve yorumlamaya vurgu yapar. İlk bakışta, Arap motifleri ve deneysel fırça darbeleri kullanan Guirguis’in kağıt üzerine eserleri, Talepasand’ın puşi kullandığı girift çizimlerindeki detaylar ve Tirafkan’ın İran tarzı halılarla yaptığı fotomontaj geleneksel ve dekoratif görünebilir. Ancak, onların kaygıları, biçimsel yan yana dizilim yoluyla keşfedilen sosyal ve çağdaş kaygılarla ilgilidir.
Katmanları yeni bir imgeye dönüştürme süreci, ya da fotoğrafların yan yana dizilerek oluşturduğu bir çeşit mozaikleme, Alem, Abu Shaqra, Banisadr, Bin Dhaher, Demithan, Kazemi ve Seymen’in eserleri arasında bir bağ oluşturuyor. Demithan’ın skanografilerini, insan bedenini belgeleyen yüzlerce taranmış parça oluşturuyor. Renklerle donatılmış ‘Sanawat’, donmuşa benzer bir figür ve bir çocuğun kırmızı elbisesinin süslemeleriyle bir hafızayı yeniden inşa ederek ortak bir aile tarihini belgeliyor.
Mozaik Make up/Tessellation Make Up 15 Eylül – 20 Ekim tarihleri arasında İstanbul, Mısır Apartmanı, Galeri Zilberman’da görülebilir.
http://www.galerizilberman.com/
***
Farklı ve işlevsel bir arama portalı ; öneririz.. Rusların Yandex'i, Çin'in Baidu'su , Korenin ve diğer ülkelerin kendi özgül çözümleri var . Her ülke kendi ulusal arama motorunu imkanlar çervesinde oluşturmaya çalışıyor . Hurlist, özellikle bloglar konusunda Google kadar iyi organize olması halinde ulusal bazda işe yarar, ciddi bir seçenek olabilir ..
http://www.hurlist.com/anasayfa.htm
http://www.searchenginesindex.com/tr/
***
2 Ekim Salı : 2012
19 ve 20. yüzyıl çalışmalarıyla tanınan tarihçi Eric Hobsbawm bugün öldü . Teritoryal devletin son otuz yılı aşkın süredir silahlı güçler üzerindeki tekel konumunu kaybettiğini söylüyordu . Geçtiğimiz dönemde Irak'ta 30 bini aşkın silahlı 'özel taşeron firma' faal haldeydi. İşgalci güçler gibi , işbirlikçileri de işgalin ertesinde hizmet bekleyen bir sosyal yapıda yaptıkları eylemin neticesinde sorumlu kılınmışlardı. Toplumun yeniden yapılandırılmasında insanlar, hastalık, sağlık,ilaç, doktor sosyal bakım aparatlarını ve milliyetçi dürtüleri aşan güvenlik taleplerini parayla satın almak mecrubiyetindeydiler . Hayatlarını kapitalizmin para/değer şartlarında yeniden organize ettiler . Bu ilk demokrasi ihracı olmadığı için Amerikan/İngiliz eleştiri geleneğinin açtığı yolda yürüyen gelişmiş ülke yurttaşları emperyal devletlerine geçen yüzyıldaki kadar sadık ve vatanları uğruna canlarını vermeye çok gönüllü değillerdi . Bütün bunlar, on bin yılı aşkın zamandır bildiğimiz anlamdaki dünya ile kuşatılmış sınırlarına aidiyeti adına ağır bedeli ödemek istemeyen öznesinin tasarımına ve canına kastedilen bireyin fedakarlık tarihine son veren yeni bir aşamaya girdiğimizi göstermektedir ..
http://www.cumhuriyet.com.tr/?hn=36i8586
http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1102398&CategoryID=82
***
1925 Maastricht doğumlu Hollandalı sanatçı Gerard Caris’in yapıtlarından “Beşgencilik" başlıklı bir kesit sunuyor . Caris’in özyaşam öyküsünde II. Dünya Savaşı’nda Japonya’da askerlik, 1947-1957 arasında Uzak Doğu’da çalışma, 1957-1960’da New York Üniversitesi’nde sanat ve felsefe eğitimi, Arap çöllerinde petrol mühendisliği gibi süreçler var. Caris, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi’nde 1967’de felsefe doktorası, 1969’da sanat yüksek lisansı aldı. Sanatçı, özellikle beşgen (pentagon) geometrisi, oniki yüzlü şekiller (dodecahedron) ve bu geometrinin görsel ve mekânsal karşılıklarını içeren heykeller, kabartmalar, resimler, grafik işler ve çizimler gerçekleştiriyor.
http://www.ekavart.tv/sergiler/diger/gerard-carisbesgencilik
Nazım Ünal Yılmaz / Barbarları Beklerken
27 Eylül – 13 Ekim 2012
Pilevneli Project
http://www.ekavart.tv/sergiler/diger/nazim-unal-yilmaz-barbarlari-beklerken
***
1 Ekim Pazartesi : 2012
'Hegel, Hegel' e Karşı' koymuşlar adını.. Georg Wilhelm Friedrich Hegel1770-1831 tarihleri arasında yaşayan ve etkileri hala devam eden 'kök' bir filozoftur. Ona göre Devlet, bireye mevcudiyetini ve özünü kazandıran nesnel yapıdır. 19. Uluslararası Hegel Kongresi 3-6 Ekim günleri arasında, dünyanın her yerinden gelen 234 Hegel uzmanı ve araştırmacının katılımıyla İstanbul’da gerçekleşecek . Kongrenin dört ana oturum ve sekiz mekânda çalışacak olan paralel oturumlardan oluşacağı bildiriliyor..
Hegel devleti , özneyi koruyan bir kabuk olarak görür. Birey karşısında bu koruyucu muhafazaya yani kabuğa üstünlük tanır. Devletin değeri, toplumdan yücedir. Marks, öncesinde bir Hegelcidir. 25 yaşında, 1843'ün Ağustosunda Hegel'in Hukuk Felsefesinin Eleştirisi'ni yazar.. Toplumun ne'liğini belirleyen üretim ilişkileridir der. 'Devletin bir dış zorunluluk olduğunu söylemek (..) ailenin ve burjuva sivil toplumun (..) devlet yasa ve çıkarları karşısında boyun eğmeleri gerektiği (..) anlamına gelir.' Peki Marks, Hegel'i 'Devletin kişiliği ancak bir kişi olarak gerçektir ; hükümdar. (..) Hegel tekil bir görgül kişiyi devletin en yüksek gerçekliği olarak gösteriyor' diye eleştirirken çözüm olarak 'kralın gücü, kral olmasından ' gelen yöneten 'hükümdar' olgusunu, aynı mantıkla kopyalayarak doğumunu müjdelediği 'proleterya'nın praksisi ile değiştirerek aşabilmiş midir?. 1844 yazılarıyla sınırlı kalan 'işbölümü' eleştirisi, felsefeden ekonomiye sıçradığında ilerlemenin önündeki aşılması gerekli eşik gördüğü kapitalizmin krizini çözüme indirgenir . Gasbedilen emek epizot hükmündedir . Bütün teorinin özeti, 'gönüllü bireysel üretkenliktir.' . Ne ki 'ütopya' , kitlesel üretim rejimini, merkezi planlamayla organize etmeye , doğal ihtiyaçları sınırlamaya kadar geriler . İşçi, gücünü 'üretim' imkanından almaktadır. Üretim, mal ve mübadeleyi, artı değeri yaratır, iş bölümü hiyerarşiyi üretir. Diyalektik Materyalizm kurgusunda 'Özgürlük' fragman değeriyle üretim olgusunun çaprazında vardır ve tarih, işçinin merkeze doğru hareketlendiği 'genç' teoriyi ne yaşlılıkta ne de pratikte realize edebilmiştir .. Sonuç itibariyle Marks, vesayetçi kadrolarla Hegelci merkezi devleti doğrulamış, erk'in hükmetme haliniyse bireyin lehine değiştirmekten imtina etmiştir . 1848'den itibaren 'hayalet' paranoyası içindedir Avrupa.. Marks, olmadığı kadar ustası Hegel'e yaklaşır . Sertleşen ilişkilerde otokrasinin etrafından dolanarak 1871'de zorunlu gördüğü hükümranın kıyafetini proleterya lehine tebdil eder. "Devlet kendinde ve kendi için törel bütündür ve özgürlüğün edimselleşmesidir . Özgürlüğün edimsel olması, Usun saltık ereğidir" diyen Hegel'in 'Tüze Felsefesi' ne sağ liberalizm, ne de sol marksizm tarafından aşılamamıştır ; hakiki olan gerçektir ve iyi/kötünün ötesinde Hegel , -hep olduğu gibi- ayakları üzerinde bugün de sağlam durmaktadır. Onu 'keyfilik hükümdarın gücüdür' diye eleştirenler, jeneriklerinde 'özgürlük' bulunmasına rağmen, sanayileşme gibi bir gerekçeli neden yaratmış, fabrika düzeni muhafaza edilmiş ve artı değerin asl sahibi emek, 'ilerleme' sarmalına mahkum edilerek köleleştirmiştir . Sosyal Etik yeniden tasarlanmış, kendi adına tüketmediği, meşru olmayan bir üretim şartlanmasına işçiyi zorunlu kılmışlardır.. Marks'ın merkezi otoritenin iradesiyle ekonomik verimlilik üstüne inşa ettiği siyaset felsefesi bugün cesaretle tartışılmayı bekliyor ..
Uluslararası Hegel Derneği (Berlin) ve Boğaziçi Üniversitesi’nin ortak çalışması, Beşiktaş Belediyesi’nin evsahipliği ve katkılarıyla İstanbul’da ilk kez düzenlenen Uluslararası Hegel Kongresi, G.W.F. Hegel’in birbirine karşıt birçok yoruma yol açan felsefesini çeşitli yönleriyle mercek altına alınıyor . Hegel Hegel’e Karşı – XXIX. Uluslararası Hegel Kongresi’nin amacının , Hegel felsefesi üzerine tarihte ve günümüzdeki tartışmaları yeniden değerlendirmenin ötesinde bugünün koşulları altında onunla bir diyalog geliştirmek; kurduğu bu büyük sistematik yapı içinde geleceğe açılan pencerelere dikkati çekmek olduğu söyleniyor. Hegel konusunu Marks üzerinden günümüze bağlamak kaçınılmazdır ; kapı aralayalım..
'Sermaye üretiminin genel yasaları tarafından, üretici güçlerin belirlediği sınıra varana dek üretmek için , yani piyasanın fiili sınırlarını veya arkasında ödeme gücü olan ihtiyaçlarını göz önüne almadan , verili olan sermaye miktarı ile maksimum emek miktarını sömürmek için koşullandırılır.'
Marksın itirazı bu düzensiz üretimin aşkın mantığınadır . O , ancak disiplinli merkezi üretimin, yoksul nüfusun ihtiyacı olan büyük tüketimi karşılayabileceğini düşünür . Görüyoruz ki onun sorunu 'özgürlük' ile değil . Aksine üretim anarşisine neden olan sınırsız özgürlüklere karşı merkezi planlamayı gerçekleştirecek proleteryanın diktatörlüğünü talep eder . Herkesin ihtiyacına göre tüketim, istediği kadar çalışmak düşüncesi önce bir ütopya ise sonrası distopyadır . Çünkü üretim ilişkileri, toplum oluşumunda merkezden çeperlere yayılan bir hiyrarşik emir/komuta ağı oluşturarak kaynakları harekete geçirir. 1844 yazılarında bahsettiği severek , gönüllü çalışmanın teorisi, yaban/cılaşan iklimde mesihvaridir ve geçersizdir . Fabrika düzeninin köleleştirici etkisi düşünceleri rafa kalkmak mecburiyetindedir ; o da 1844 yazıları ve Alman İdeolojisini fareleri kemirici eleştirisine terkettiğini söyler.
Olsaydı Marks topyekun bir kopuş gerçekleştirebilirdi. Lakin o devleti kutsayan bir Hegelci olarak yaşadı ve teoriyi revize edererek aristokrasinin kralına karşı, burjuvazinin kurucu olduğu çarkta maruz kaldığı üretimi gerçekleştirme halindeki proleterden, kerameti kendinden menkul bir ideoloji yarattı. Tüm markcı sentezler, mülkiyete değil, meta rejimine yönelik ilk önermeyi kabul edersek geçerlidir. Toplumsal öneriler insanın ekonomik doğasına yönelik saptamalarla sürer.
Sosyal Bilim, Toplum Mühendisliği gibi Diyalektik Materyalizmin de kendini 'gerçek' olarak sunması önkabullere bağlıdır . Evrim var ise ilerleme değil ama tekamül vazgeçilmez bir süreçtir ; buna rağmen sondan başa doğru bir okumayla bakarsak bugünkü hâl , ideolojik olgunun değil ama mesenik sosyal buyruğun aksini söylüyor...
Marks, kapitalizmin şifrelerini çözemediği için kendini yenileme, öğrenme , zenginliği dağıtarak yeniden toplama olgularını kavrayamadı. Makina düzenine kul edilen emek'in insanın tüketim kaprisinden özgürleşmesi yerine, üretimin organize edilmesini idealize eden kurgusal aydın, küçük burjuva diziliminin rantiye kadrolarına iktidarda kalmaları yönünde bir temenni sundu .
'Almanın kurtuluşu, insanın kurtuluşu anlamına geliyor' derken belirlediği hedef tektip bir medeniyet fenomenidir. Kapitalizmin sanayileşme adına tüm dünyanın kaynaklarını seferber ederek daha fazla sermaye birikimi sağlamak için kullandığı metazori/şedit , bireyi ve kültürlerini yabancılaştırıcı, yokedici yöntemler Sömürgecilik Sorunu yazılarına göz attığımızda anlarız ki teorinin kapsamında yer almaz ve yazarın hiç mi hiç umurunda olmaz. Negri'nin Ortak Zenginlik anlatısı zamanın süzgeçinden geçmiş ve öğrenmiş, marksı aşan, markcı yorumdur belki ; çünkü ilerlemeye direnenlere karşı empati kabiliyeti vardır .. Çok da haksızlık yapmayalım ; Marks, artı değeri insanların refahı için kullanmayı erek olarak belirlemiştir . Ne ki, Kant'la başlayan sürecin Hegel tarafından görülebilmesi mümkün olmadığı gibi sonrasında dünyada ekonomik determinizm, siyasal volanterizmle gelişen 'ilerleme'nin önerilen siyasal kavramı aşan problemlerini ve halkların,kültürlerin tektipleştirilerek yok edilmesini ne Marks ne de sonrasında milliyetçi mahdumları görebilmişlerdir .. Aslında 1800'lerdeki İngiliz emperyalizminin Hindistan/Çin sömürge deneyleri, Avrupa solunun markcı düşünceleri stabilize etmekte zorlandığı negatif tecrübelerdir. Hegel Afrikanın tarihi yoktur derken Marks'ın Doğu Sorunu kitabında dile getirilen bakışla başlıbaşına uygarlık fenomeninin bizlerden daha neleri talep edebileceği örnekler olarak -bu yakadan baktığımızda- içler acısıdır ; hiç değinmeyelim.. Tarihi yazan kazananlardır ve bu yazdıklarımız zaten konuşulmayacaktır.. Bitirelim : Hegel, Hegel' Karşı Sempozyumunun konuşmacıları şöyle : İlber Ortaylı, Wilfried Ver Ecke, Brady Bowman, Theodore Geraets, Violetta Waibel, Claudia Bickmann, Maria del Carmen Paredes-Martin, Eva Bockenheimer, Alper Türken, Ryosake Ohashi, Erzsébet Rózsa, Birgit Sandkaulen, Walter Jaeschke.. Bu oturumların Zeynep Direk, Türker Armaner, Sanem Yazıcıoğlu ve Önay Sözer tarafından yönetileceğini biliyoruz . . Kongre Almanca, İngilizce ve Fransızca olarak gerçekleşecek..
Ek okuma , Seçimle gelen Rus Çarı
http://www.sabah.com.tr/Pazar/2012/10/14/secimle-gelen-rus-cari
***
Önde gelen sanat galerilerin yöneticileri, Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık’ın 19 Kasım-10 Aralık tarihleri arasında düzenleyeceği ‘ Türkiye’de Galericilik/ Peki, Bu İşe Galericiler Ne Diyor?’ başlıklı konuşmanın konuğu olacak . Katılımın ücretsiz olacak . Kasım Aralık aylarında belirtilen tarihlerde pazartesi günleri 19.00’da İstiklal Caddesi üstünde ANAMED / Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi'nin binasında düzenlenecek etkinlikte ülkemizdeki sanat galericiliğinin sorunları konuşulacak . Rabia Çapa, Azra Tüzünoğlu, Haldun Dostoğlu, Derya Demir, Besi Cecan, Kerimcan Güleryüz, Faruk Sade, Arzu Komili gibi eski/yeni kuşak galericilerini buluşturacak etkinlik, sanat eleştirmeni Evrim Altuğ’un moderatörlüğünde sunulacak birer saatlik oturum ve yarımşar saatlik soru-cevap bölümlerinden oluşacak. ‘Türkiye’de Galericilik’ toplantılarının ilerleyen aylarda Yapı Kredi Yayınları tarafından kitaplaştırılması öngörülüyor..
***
Hem bulunduğumuz şehre sor , hem içinde yol aldığımız kafileye ; emin ol ki biz cidden doğru söylüyoruz..
Görüneni entelijansiya kabulde zorlanıyor . Çünkü ,soyutun bulanıklığı işlevsel ; kavramın anlam karışıklığının bir nedeni var. Kaosun kesmekeşinden herkes memnun . Sorun, Batı uygarlığının kendini yeniden üretememesi.. Amaç, yıkımın perdelenmesi . Çöküşün gizlenmesi hüner ister . Hegel, 'gerçek olan hakikattır' der. Bugün hakikat perdeleniyor. Her doğan ölümlüdür ; ahir zaman bilgisi çürüyen cesetten bir öncesini gösteriyor . Greenwich zamanın efendisi değil ; sermaye kendini yenilemiyor, bilgiyi yeniden üretemiyor .. Bilge'nin ömrünü doldurduğu bugün , tek çıkış yolu kalıyor meczubu oynamak, yani şarlatanlık . Onlar da öyle yapıyorlar . Simurgların konduğu doruk artık bir göçük. Sürekli söylüyoruz ; artık ne gerçek bir öğreti, ne bir bilgi, ne de öğrenilmesi gereken bir ders kaldı ortada; kültür endüstrisi çöken rejimine payanda, yalanına ortak arıyor..
Yazışma Adresi/ emin çetin girgin ecg.okur@gmail.com
***
3
