İstanbul Modern, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kuruluş yıllarında, fotoğraflarıyla genç cumhuriyetin ve Türk insanının dünyaya tanıtılmasında büyük görev üstlenen Othmar Pferschy'nin fotoğraflarını, Avusturya'da Viyana ve Salzburg'dan sonra bu kez doğduğu kent Graz'da sergiliyor. "Othmar Pferschy: Modern Türkiye" başlıklı fotoğraf sergisi 12 Ocak'ta Stadtmuseum Graz'da açılacak. Sanatçının 89 yapıtının yer alacağı sergi, 21 Şubat 2010 tarihine dek sürecek. Othmar Pferschy'nin fotoğrafları 25 Şubat-20 Mart tarihleri arasında da Dornbirn'de Museum der Stadt Dornbirn'de sergilenecek.
Belge fotoğrafçılığının ülkemizdeki ilk ve en önemli temsilcilerinden biri olan Othmar Pferschy'nin, 1926-1969 yılları arasında tüm Türkiye'yi dolaşarak çektiği binlerce fotoğraftan küratör Engin Özendes'in seçimiyle oluşan geniş bir seçki yer alacak. Avusturyalı fotoğrafçının, ülkemizin görsel tarihi sayılabilecek 1714 adet negatif ve 1293 adet basılmış fotoğraftan oluşan arşivi, kızı Astrid von Schell tarafından İstanbul Modern Sanat Müzesi Fotoğraf Arşivi'ne bağışlanmıştı.
"Genç Türkiye'nin bir çeşit gözü olan" Othmar Pferschy'nin fotoğrafları, yeni dönemi dünyaya göstermek amacıyla hazırlanan ve baskısı Münih'te Türkçe, Fransızca, İngilizce, Almanca açıklamalarla yapılan "Fotoğrafla Türkiye" adlı albümde (1936), "La Turquie Kemaliste" dergilerinde, pullarda, kartpostallarda, kâğıt paralarda, kitaplarda, broşürlerde, takvimlerde ve pek çok tanıtıcı yayında kullanıldı. "Fotoğraflarla Türkiye", "Turistik Türkiye" adlı sergiler, Bükreş, Belgrad, Atina ve Montreux'de açıldı. Bu kentlerde, yabancı dillerde hazırlanan yayınlar dağıtıldı.
Türkiye'de 43 yıl yaşayan ve modern manzara fotoğrafçılığını başlatarak, insan ve doğa ilişkileri, kentlerin değişen ve çağdaşlaşan yüzü gibi, özellikle yalnız güzeli araştırma ve saptama sorumluluğunun en güzel örneklerini veren Othmar Pferschy'nin, çıkarılan yasa nedeniyle Anadolu'da fotoğraf çekmesi yasaklandı.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında tüm ülkeyi dolaşarak fotoğraf çeken Othmar Pferschy'nin fotoğrafları, Avusturya'da, doğduğu kent Graz'da sergilenecek.
Othmar Pferschy kimdir?
16 Ekim 1898'de Avusturya'nın Graz kentinde doğan Othmar Pferschy, 9 Ekim 1926'da Şark Ekspresi ile geldiği İstanbul'da bir gazetede gördüğü ilan üzerine, bir ay sonra Pera'nın tanınmış fotoğrafçılarından Foto Français'nin sahibi Jean Weinberg'in yanında çalışmaya başladı. Sonra 10 Temmuz 1931'de Beyoğlu'nda ilk stüdyosunu açarak çalışmalarını bağımsız olarak sürdürdü.
Matbuat Umum Müdürü Vedat Nedim Tör'ün ısrarıyla, "Kemalist Türkiye'nin uzman fotoğrafçısı" olarak 1935'ten 1940 yılına kadar Dahiliye Vekaleti Matbuat Umum Müdürlüğü'nde çalıştı.
II. Dünya Savaşı nedeniyle askere alınınca, 1940'ta Avusturya'ya dönmek zorunda kaldı. I. Dünya Savaşı sırasında Avusturya-Macaristan İmparatorluğu askeri olarak İtalyan cephesinde savaşan Pferschy, bu kez Üçüncü Reich askeri olarak Norveç cephesinde askerî fotoğrafçılık yaptı.
Savaşın sonunda, yeniden kurulan Avusturya'nın vatandaşı olarak, 1947'de İstanbul'a döndü. 1940'ta Beyoğlu'nda bir fotoğraf stüdyosu açtı. Aynı yıl başvurmasına rağmen Türk vatandaşlığına kabul edilmedi.
2007 sayılı Türkiye'de Türk Vatandaşlarına Tahsis Edilen Sanat ve Hizmetler Hakkında Kanun adlı bir yasa öne sürülerek, Othmar Pferschy'nin çalışma izni iptal edildi ve ticari fotoğraf çekmesi yasaklandı. İleri gelen kişilerin devreye girmesi ile yalnızca İstanbul'da çalışmasına izin verildi, yıllarca dolaştığı Anadolu'da fotoğraf çekmesi yasaklandı. 1969'da, her zaman "ikinci vatanım" dediği Türkiye'yi sessizce terk etti, 23 Nisan 1984'te Münih'te öldü.
